Kościół parafialny pw. św. Mikołaja

Wyżniany (Вижняни), rejon złoczowski, obwód lwowski, Ukraina

Kościół w Wyżynianach ufundowany przez Jana i Małgorzatę Klusów, został konsekrowany w r. 1400 przez abpa Jakuba Strepę, jest jedną z najstarszych świątyń na terenie archidiecezji lwowskiej. Wielokrotnie niszczony m.in. 2. i 3. dekada w. XVII, 1648. Gruntownie restaurowany od 1731 z fundacji bpa Samuela Ożgi, który przed 1741 wystawił ołtarz. Kościół kilkukrotnie remontowany m.in. 1760, pocz. w. XIX, 1849. Z uwagi na rosnącą liczbę wiernych dotychczasowy kościół był niewystarczający. Rozpisano konkurs na projekt rozbudowy dawnej gotyckiej świątyni. Projekt Michała Kowalczuka (1898) zalecał zburzenie dawnej świątyni (niezrealizowany), projekt Teodora Talowskiego (1905). Do realizacji przyjęto przygotowany w r. 1925 projekt Bronisława Wiktora. Prace przy urządzaniu wnętrza przeciągnęły się do pocz. l. 40. w. XX, wówczas m.in. wykonano dekorację malarską wnętrza wg proj. Stanisława Teisseyre'a. Po II wojnie światowej kościół został zamknięty. Ok. r. 1948 urządzono w nim magazyn kołchozowy. Kościół z prezbiterium skierowanym na zach., murowany, tynkowany, trójnawowy, bazylikowy, trójprzęsłowy, z dłuższym środkowym przęsłem, od pn. do nawy przylega kwadratowa kaplica. We wsch. przęśle pd. nawy bocznej kwadratowa wieża. Prezbiterium (d. nawa) o szerokości równej nawie gł., dwuprzęsłowe, zamknięte ścianą prostą. Fasada asymetryczna, jednokondygnacyjna, jednoosiowa, zwieńczona wysokim szczytem o wolutowym wykroju, z wieżą od pd., zwieńczoną wysokim blaszanym hełmem z latarnią. Dachy dwuspadowe i pulpitowe, kryte blachą.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Gluzińska A., Kościół parafialny p.w. Św. Mikołaja w Wyżynianach, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. I: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, t. 11, Kraków 2003, s. 317-339