Pałac Potockich

Miasto założone w r. 1692 przez Szczęsnego Kazimierza Potockiego, po rozbiorach Polski w w. XIX przechodziło przez ręce Starzeńskich, Pawłowskich, Fuchsów i Wiśniewskich, w r. 1935 wykupione przez starostwo powiatowe w Sokalu. Pałac wzniesiony w latach 1756-1762 według projektu Pierre’a Ricauda de Tirregaille, później kilkakrotnie przebudowywany po pożarach. Położony przy rynku miejskim, z pierwszym dziedzińcem (avant cour) ze stajniami i wozowniami oraz oranżerią i ogrodem kwiatowym. Drugi dziedziniec (cour d’honneur) otaczały zabudowania właściwego pałacu, a prowadziła do niego brama o dwudziestu trzech osiach z bocznymi ryzalitami i pięcioosiową częścią środkową z wieżą zegarową, nakrytą hełmem mansardowym. Wąskie parterowe skrzydła łączyły się z dwoma korpusami pod kątem lekko rozwartym, tworząc nieregularny sześciobok. Pałac był budowlą symetryczną, parterową z podpiwniczeniem, założoną na planie długiego prostokąta. Nieco wysunięta trójosiowa część środkowa piętrowa z głównymi drzwiami na osi, poprzedzonymi portykiem kolumnowym nakrytym trójkątnym przyczółkiem. Wychodziły od niej dwa długie skrzydła zrównane z licem środkowego ryzalitu, przechodząc później w niższe skrzydła łączące się z budynkiem bramnym. Elewacja ogrodowa liczyła trzydzieści jeden osi i trzy piętowe ryzality, w tym jeden pośrodku i dwa po bokach. Rezydencję zniszczono podczas dwóch wojen światowych, po r. 1945 muzeum ateizmu i regionu.

Artyści i rzemieślnicy

• Ricaud de Tirregaille Pierre (ok. 1726-1776), architekt i inżynier wojskowy

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 6, Województwo bełskie, Ziemia Chełmska województwa ruskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 61-80
• Niezabitowski K., Z dziejów pałacu krystynopolskiego, „Kurier Literacko-Narodowy”, 15/21 (1938), s. IV-V
• Świeykowski E., Plany rezydencji i ogrodu Franciszka Salezego Potockiego w Krystynopolu, 8 (1907), „Sprawozdania Komisyi do Badania Historii Sztuki w Polsce”, s. CCXVIII-CCXXI.
• Historyczny pałac Potockich w Krystynopolu własnością wydziału powiatowego w Sokalu, „Ziemia Sokalska”, 3/31 (1936), s. 1