Kościół trynitarzy pw. Pana Jezusa na Antokolu
Wilno (Vilnius), rejon wileński, obwód wileński, Litwa
Usytuowany przy ul. Antokolskiej 27. Trynitarze sprowadzeni do Wilna przez wielkiego hetmana litewskiego Kazimierza Jana Sapiehę w r. 1691. W r. 1694 zapoczątkowana budowa klasztoru, w r. 1696 wmurowany kamień węgielny pod budowę murowanej świątyni. Dekoracja stiukowa wnętrza kościoła wykonana w XVII / XVIII przez G.P. Pertiego (figury apostołów w przyłuczach arkad, anioły w belkowaniu, dekoracja czaszy kopuły). W r. 1716 uroczyste wprowadzenie do kościoła cudownej figury Chrystusa Nazareńskiego i umieszczenie jej w ołtarzu bocznym. W l. 60. w. XVIII wykonana druga faza wystroju sztukatorskiego (reliefy we wnękach arkadowych, ołtarze, chór muzyczny). Konsekracja kościoła w r. 1756. W r. 1802 do fasady dostawiony klasycystyczny przedsionek. W r. 1838 kościół remontowany, w 1964 zamknięty, w 1865 zamieniony na cerkiew prawosławną. Odzyskany przez katolików w pocz. l.20. w. XX, od 1924 remontowany pod kier. Jerzego Hoppena, nowy ołtarz główny proj. Stefana Narębskiego. Ponownie odebrany Kościołowi po II wojnie światowej, przeznaczony na siedzibę rosyjskiej jednostki wojskowej. W 1992 zwrócony, od 1999 remontowany. Obecnie pw. św. Ignacego. Kościół orientowany. Murowany z cegły, tynkowany, założony na planie regularnego ośmioboku, z dwiema wieżami przylegającymi pod kątem do korpusu, stanowiącymi osie boczne fasady poprzedzonej prostokątną w planie kruchtą. Od wsch. dostawiona trójprzęsłowa zakrystia na rzucie prostokąta, wschodząca w skład skrzydła klasztornego. Wnętrze przekryte kopułą pozbawioną tamburu, zwieńczoną ośmioboczną latarnią, rozczłonkowane zdwojonymi pilastrami, ujmującymi arkadowe nisze, w których ołtarze.
Artyści i rzemieślnicy
- Perti Giovanni Pietro (1648-1714), sztukator
- Narębski Stafan (1892-1966), architekt
- Hoppen Jerzy (1891-1969), architekt, konserwator
Bilbiografia
- Jamski P., Dekoracja rzeźbiarska kościoła trynitarzy na Antokolu w Wilnie, w: Sztuka Kresów Wschodnich, t. 3, pod red. Jana Ostrowskiego, Kraków 1998 s.
- Jamski P., Wilno, Kraków b.d. s. 48-9
- Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005
Fotografie 1/3

1. Kościół trynitarzy, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 015 6 1 
2. Kościól trynitarzy na Antokolu, WILNO. fot. prawd W Zahorski (przed 1925) - IHSUJ P 018443 
3. Kościól trynitarzy na Antokolu, WILNO. fot. nn (przed 1925) - IHSUJ P 018442