Kościół pw. św. Antoniego i klasztor bernardynów

Klasztor ufundowany w r. 1676 przez wojewodę witebskiego Jana Antoniego Chrapowickiego. Kościół zbudowany w l. 1742-55 wg proj. Józefa Fontany, z funduszy podkomorzego witebskiego Kazimierza Sakowicza. Prace przy fasadzie (górne kondygnacje wież i szczyt) podjęte ok. 1775. Bogaty wystrój (9 murowanych ołtarzy i ambona) autorstwa Fontany (1749-53, ołtarz główny) i mistrzów Ludwika Jazdowskiego (1756-58) i Jana Ozielewicza (1766). Po kasacie klasztoru (1832) kościół spełniał funkcję fary. W 1882 i 1898 remontowany. Od 1939 Muzeum Ateizmu, w okresie okupacji niemieckiej (1941-1944) przywrócona liturgię. Wyburzony w 1961. Kościół w formie dwuwieżowej bazyliki z attykowym szczytem zwieńczonym sygnaturką ponad absydą prezbiterium. Klasztor mur. 1753-1761 według projektu Józefa Fontany piętrowy, tworzył kwadratowy dziedziniec zamknięty boczną elewacją kościoła. W 1844 przekazany władzom oświatowym, po przebudowie mieścił (1852) konwikt Gimnazjum Aleksandryjskiego i kuratorium (od 1876). Zburzony razem z kościołem.

Artyści i rzemieślnicy

• Fontana Józef III (1716-1773), architekt
• Jazdowski Ludwik, budowniczy
• Ozielewicz Jan, rzeźbiarz

Bilbiografia

• Boberski W., Jamski P., materiały własne
• Bączkowski D., Nasze kościoły: Archidiecezja mohylowska. Witebszczyzna, T. 1, cz. 3, Warszawa 1912
• https://radzima.org/pl/object/7411.html [dostęp 4.04.2018]
• Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік, Мінск 1993
• Katalog kościołów i duchowieństwa łacińskich diecezji kresowych (1798-1939), cz. I/5, Spis kościołów i duchowieństwa archidiecezji mohylewskiej w Rosji (1923, 1925-1932), opr. J. Szczepaniak, Kraków 2013 148-149
• Szczepaniak, J., Zniszczone kościoły i klasztory na terenie dzisiejszej diecezji witebskiej [w:] Ziemia powstająca z popiołów. Wyprawa studencka na Wschodnią Białoruś i Smoleńszczyznę 20-28 sierpnia 2001 oraz 20-24 sierpnia 2002 r., Kraków: Parafia p.w. św. Mikołaja w Czulicach 2002 155-156