Kościół pw. śś. Józefa i Antoniego Padewskiego w zespole poreformackim

Usytuowany przy ul. Bielskiej 26a. Wzniesiony wraz z klasztorem dla zakonu reformatów z fundacji Józefa Franciszka Sapiehy i jego żony Krystyny z Branickich pod nadzorem brata reformaty Mateusza Osieckiego. W r. 1730 wmurowany kamień węgielny, w 1736 wykonane sklepienia, prace wykończeniowe do 1741 ( po 1736 ołtarze boczne wyk. snycerz S. Cieślikiewicz, 1736-9 ołtarz główny, ambona wyk. S. Cieślikiewicz i stolarz Piotr Pawłowski, 1740 polichromie kopuły mal. G.W. Neunhertz). W r. 1819 pożar dachów kościoła i klasztoru. W 1898 i 1938 kościół remontowany. Uszkodzony w wyniku działań wojennych w r. 1944, wyremontowany. Kościół orientowany. Barokowy. Murowany z cegły, tynkowany, założony na rzucie prostokąta, z pseudotranseptem, z węższym prezbiterium ujętym lekko zryzalitowanymi aneksami (aneks od płd. wtopiony w korytarz - pozostałość dawnego klasztoru, biegnący wzdłuż płd. ściany kościoła), z kryptami pod całością. Korpus ściennofilarowy, trójprzęsłowy z półprzęsłem chórowym, z kaplicami bocznymi w układzie kulisowym. Fasada trójosiowa, jednokondygnacyjna z trójkątnym szczytem, artykułowana toskańskimi pilastrami; w osiach bocznych nisze z rzeźbami wyk. T. Hutter.

Artyści i rzemieślnicy

• Neunhertz Georg Wilhelm (1689-1749), malarz
• Cieślikiewicz Stanisław, snycerz
• Pawłowski Piotr, stolarz
• Osiecki Mateusz OFM (zm. 1741), architekt
• Hutter Thomas (1696-ok. 1745), rzeźbiarz

Bilbiografia

• Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, seria nowa, t. 12: Województwo podlaskie (białostockie), pod. red. M. Zglińskiego, z. 4, Powiat bielski, red. Z. Michalczyk, D. Piramidowicz, K. Uchowicz, M. Zgliński, Warszawa 2019 s. 68-87