Kościół pw. Matki Boskiej Bolesnej i klasztor dominikanów

Pierwotny kościół wzniesiony w r. 1421 kosztem Rafała Tarnowskiego, na miejscu drewnianej kaplicy. W r. 1629 Anna z Kostków Ostrogska przekazała sanktuarium jezuitom, co wymogło konieczność budowy klasztoru. Założenie gruntownie rozbudowywane od r. 1696. W r. 1777 kompleks przeszedł pod opiekę dominikanów. W czasie I wojny światowej w klasztorze mieściła się kwatera sztabu austriackiego. W r. 1941 kościół służył jako magazyn zborza, a w klasztorze stacjonowały wojska niemieckie. Obecny kościół wzniesiony w l. 1698-1713 z wykorzystaniem fragmentów murów nawy i prezbiterium poprzedniej świątyni (z 1.ćw. XVII w.). W l. 1701-02 przy budowie czynny arch. J. Solari. Na pocz. l. 30. w. XVIII świątynia odnowiona z inicjatywy bpa Aleksandra Fredry. Gruntownie remontowana w k. XIX w., r. 1945 i na pocz. w. XXI. Orientowana, trzynawowa, pięcioprzęsłowa bazylika emporowa z parą kaplic przy przęśle wsch., tworzących pseudotransept. Prezbiterium jednoprzęsłowe, zamknięte łukiem odcinkowym, flankowane przez piętrowe aneksy. Elewacja zach. pięcioosiowa, część środkową stanowi trójosiowy ryzalit (szerokości nawy gł.), dwukondygnacyjny, zwieńczony szczytem ze spływami. Fasada rozpoczęta w l. 1728-34 z inicjatywy bpa A. Fredry, wzniesiona w l. 1740-68 przy udziale arch. J. Degena. Dwuwieżowa, na lini wklęsło-wypukłej, z trójosiową częścią środkową, zwieńczoną balustradą; po bokach trzykondygnacyjne wieże, o zaokrąglonych narożach. Hełmy wież o baniastych zwieńczeniach; dachy jedno- i dwuspadowe. Wewnątrz bogaty późnobarokowy wystrój m.in. dekoracja malarska wnętrza G. Rossi (sklepienie nawy i prezbiterium), na ścianach nawy i w kaplicach dekoracje A. Swach. Zespół ołtarzy barokowych, część z warsztatu T. Huttera.

Artyści i rzemieślnicy

• Solari Jakub, architekt
• Swach Adam (1668-1747), malarz
• Hutter Thomas (1696-ok. 1745), rzeźbiarz
• Rossi Giuseppe, malarz
• Degen Józef, architekt

Bilbiografia

• Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, Warszawa 2016 s. 469-471