Zamek
Zawałów (Завалів), rejon podhajecki, obwód tarnopolski, Ukraina
W w. XV wieś należała do Buczackich, Pełków, Zborowskich, Zawałowskich i Makowieckich, od których pod kon. w. XVII dobra odkupili Jabłonowscy h. Prus III. Sto lat później włości w charakterze wiana przeszły do Józefa Sapiehy, który spieniężył Zawałów Józefowi Grui h. Prawdzic. W r. 1847 włości nabył Stefan Raczyński h. Nałęcz, którego spadkobiercy dzierżyli Zawałów do II wojny światowej. W w. XVII Makowieccy ufundowali nowy, murowany, zdobyty przez wojska tureckie w r. 1675, następnie odbudowany. Początkowo budowla czteroskrzydłowa na rzucie zbliżonym do kwadratu (jedno skrzydło rozebrane przez Jabłonowskich), zbudowana z cegły i kamienia, dwukondygnacyjna z głębokimi piwnicami i dwiema narożnymi basztami (w jednej kaplica). Wewnątrz zamku rozległy dziedziniec z pomieszczeniami gospodarczymi i mieszkalnymi. Rezydencję nakryto dachami trój- i czterospadowymi, a przed zamkiem ulokowano dodatkową basztę i most zwodzony, rozebrane ok. r. 1840. Zamek przebudowano w latach 1912-1913 (proj. Tadeusza Mokłowskiego). Zamek zniszczono podczas I wojny światowej, później odbudowano. Obecnie niezachowany.
Artyści i rzemieślnicy
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 7, Województwo ruskie, Ziemia Halicka i Lwowska, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 228-237
- Kunzek T., Przewodnik po województwie tarnopolskim, Tarnopol 1928 s. 173-174
- Czołowski A., Dawne zamki i twierdze na Rusi Halickiej, Lwów 1892 (http://kpbc.umk.pl/dlibra/doccontent?id=92817) s. 60-61
- Czołowski A., Janusz B., Przeszłość i zabytki województwa tarnopolskiego, Tarnopol 1926 (http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=11323). s. 123
Fotografie 1/14

1. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1917) - IHSUJ P 018506 
2. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1917) - IHSUJ P 018507 
3. Widoko miasta i zamku, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018498 
4. Widoko miasta i zamku, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018499 
5. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018500 
6. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1917) - IHSUJ P 018508 
7. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018509 
8. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018510 
9. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (przed 1917) - IHSUJ P 018511 
10. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018501 
11. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. S W (1915) - IHSUJ P 018502 
12. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018503 
13. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1915) - IHSUJ P 018504 
14. Zamek, ZAWAŁÓW. fot. nn (1917) - IHSUJ P 018505