Zamek

Właścicielami Miru byli m.in: Anna Butrymówna, Jerzy Illinicz h. Korczak, Radziwiłłowie, Sayn-Wittgensteinowie, Hohenloche-Schillingfürstowie, a w l. 1895–1939 Świętopełk-Mirscy. Ok. r. 1500 Jerzy Illinicz wzniósł zamek, którzy przebudowywano w połowie w. XVI wznosząc północne i wschodnie skrzydła mieszkalne. Na końcu w. XVI lub początku w. XVII skrzydła nadbudowano, a wnętrzom nadano charakter pałacowy. Wojska szwedzkie spustoszyły zamek w r. 1655, a prawdopodobnie częściowo odbudowany - spaliły w r. 1706. Budynek ponownie odbudowano. W r. 1794 wojska rosyjskie zdobyły i częściowo zrujnowały zamek. W r. 1812 zamek został ponownie zniszczony przez pożar. Odbudowę przeprowadzaną przez ostatniego właściciela Michała Świętopełk-Mirskiego wg planu Tadeusza Bursze przerwała II wojna światowa. W r. 1942 na terenie zamku założono getto. W l. 1944–1962 w zamku mieszkali mieszkańcy Miru. Remont rozpoczęto w r. 1983. W r. 2000 wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, od r. 2010 siedziba muzeum. Murowany, na planie zbliżonym do kwadratu z wieżami na rogach oraz wieżą bramną, dwa skrzydła trójkondygnacyjne, założenie zamykają dwa mury o wysokości dwóch kondygnacji, nakryty dachami dwu i czterospadowymi, a wieże namiotowymi. Niższe piętra pięciokondygnacyjnych baszt na planie kwadratu, górne na planie ośmioboku. Ściany baszt dekorowane licznymi tynkowanymi płycinami i blendami zamkniętymi łukami odcinkowymi i koszowymi, które kontrastują z ceglanym murem. Dolna kondygnacja skrzydeł od strony dziedzińca nietynkowana. W skrzydle północnym drzwi i okna w dekoracyjnych kamiennych obramieniach. W dolnej kondygnacji wschodniego skrzydła okna zamknięte łukami koszowymi, w wyższych kondygnacjach po dwa okna po północnej stronie ujęte w kamienne obramienia. W najwyższej kondygnacji narożny balkon łączący skrzydła.

Artyści i rzemieślnicy

• Bursze (Bursche) Tadeusz (1893-1965), architekt

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 2, Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992 s. 258-262
• Polak T., Zamki na Kresach. Białoruś, Litwa, Ukraina, Warszawa 1997 s. 155-156
• http://mirzamak.by/ [strona internetowa zamku w Mirze, 18.03.2020]