Zamek Cetnerów

Wieś o metryce sięgającej w. XV, własność Michała Motyczki (r. 1425) i Mikołaja Lacha z Brzewina (r. 1436). W r. 1509 Rachanie należały do Trojana h. Junosza, który przyjął nazwisko od nazwy miejscowości. Od Rachańskich wieś przeszła do Cetnerów, później Czarnkowskich, a następnie Rostkowskich. Pierwszą rezydencją w Rachaniach był zamek obronny fundacji Cetnerów z 1. poł w. XVII, przebudowany w końcu kolejnego stulecia przez Katarzynę Adriannę Rzeczycką. Do pocz. w. XX przetrwał jedynie dwukondygnacyjny fragment skrzydła z dawną kaplicą. Budowla na rzucie prostokąta ustawiona na wsch., murowana z cegły, tynkowana, piętrowa. Na parterze i w pierwszej kondygnacji pomieszczenia sklepione krzyżowo i kolebkowo, na wyposażeniu m.in. kominek. Otwory okienne w głębokich glifach.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 6, Województwo bełskie, Ziemia Chełmska województwa ruskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 190-191
• Katalog Zabytków sztuki w Polsce, t. 8, Województwo lubelskie, pod red. R. Brykowskiego i E. Smulikowskiej, z. 17, Tomaszów Lubelski i okolice, oprac. R. Brykowski, Warszawa 1982 s. 49
• Malec T., Dzieje miasteczka Rachanie w dawnej Ziemi Bełskiej w zarysie, „Summarium”, 34 (2005), s. 185-205