Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Ossolineum)

Położony przy ul. Mydlarskiej (później Ossolińskich, ob. Stefanyka) klasycystyczna budowla powstała w wyniku adaptacji ruin kościoła i klasztoru karmelitanek trzewiczkowych, skasowanego w r. 1782 i spalonego w l. 1804 i 1812. W r. 1817 ruiny kupił Józef Maksymilian Ossoliński na potrzeby ufundowanego przez siebie Zakładu Narodowego. Budowę wg projektu Józefa Bema prowadzono w l. 1827-30; w l. 1837-39 kontynuował ją Jan Salzmann (korygując częściowo projekt Bema), a w l. 1840-51 – Wilhelm Schmidt. Założenie składa się z trójskrzydłowego gmachu mieszczącego niegdyś biura Zakładu i muzeum, oraz przyległego doń budynku biblioteki (dawny kościół). Główny gmach jest dwukondygnacyjny, o wnętrzach przeważnie w układzie półtoratraktowym, z fasadą wzbogaconą ryzalitem z tympanonem. Biblioteka ma rzut krzyża, z wpisaną weń eliptyczną salą, wydzieloną arkadami i otoczoną emporami; fasadę zdobi kolumnowy portyk. Obecnie kompleks jest siedzibą Biblioteki Naukowej im. W. Stefanyka.

Artyści i rzemieślnicy

• Bem Józef (1794-1850), gen., inż. wojskowy, rysownik
• Salzmann Jan (1869-1940), budowniczy
• Schmidt (Schmid) Wilhelm (1812-1872), architekt

Bilbiografia

• Mańkowski T., Dzieje gmachu Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów 1927
• Adamski J., Dawny kościół p.w. św. Agnieszki i klasztor SS. Karmelitanek Trzewiczkowych (później gmach Ossolineum), [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J.K. Ostrowski, cz. I: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego, t. 19: Kościoły i klasztory Lwowa z okresu przedrozbiorowego (1), Kraków 2011, s. 269-278
• Biedrzycka A., Bibliografia pomników kultury dawnych kresów południowo-wschodnich Rzeczypospolitej, Kraków 2000 s. 154-155