Wielki Bejt Midrasz
Nowogród Wołyński (Новоград-Волинський), rejon nowogrodzki, obwód żytomierski, Ukraina
Usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie Wielkiej Synagogi, na pn. od niej, elewacją wschodnią zwrócony w str. ul. Shul-gas (ob. Sholom Aleikhema). Zbudowany przed r. 1867. Murowany, na planie prostokąta, przykryty zapewne dachem dwuspadowym. W górnej części elewacji zach. trzy duże, zamknięte półkoliście okna, w zwieńczeniu trójkątny szczyt z otworem okiennym. W zachodniej części Bejt Midraszu, na parterze, siedziba Klojzu Chasydów Talneńskich, na piętrze Synagoga Vatikin, zwana również Wczesny Świt. Budynek zniszczony w r. 1919. Pierwsze wzmianki o Żydach w Zwiahelu (pierwotna nazwa miasta) pochodzą z r. 1488. W kon. w. XVIII rozwinął się w mieście chasydyzm: najliczniejszą grupą byli Żydzi zgromadzeni wokół rodziny Twerskich, poza tym dynastię chasydów zwiahelskich założył tu rabin Mosze (zm. 1831). W r. 1834 w Zwiahelu działała synagoga, bejt midrasz i cztery domy modlitwy. W r. 1889 liczba ta wzrosła do 24. W r. 1919 miasto zostało zbombardowane przez wojska sowieckie; zniszczono wówczas centrum z większością żydowskich zabudowań.
Bilbiografia
- Kravtsov S., Levin V., Synagogues in Ukraine: Volhynia, t. 2, Jerusalem 2017 s. 468