Synagoga Nachmanowiczów

Zwana Synagogą Złotej Róży (TaZ-Ture Zahav). Zbudowana w r. 1582 na placu Oleskim, fund. Izaak Nachmanowicz, bud. murator Paweł Szczęśliwy (Paolo il Felice) z Gryzonii. Początkowo prywatna, od r. 1604 gminna. Murowana. Sala główna na planie prostokąta (10,9 x 9,07 m, wys. 10 m), przekryta sklepieniem krzyżowym klasztornym z lunetami, w lunetach okna ostrołukowe po dwa na każdej ze ścian. Dach nad salą pogrążony, schowany za arkaturową attyką. We wnętrzu aron ha-kodesz w formie renesansowej aediculi. Bima prostokątna, otoczona ozdobną kutą kratą. Ściany polichromowane (zapewne 2 poł. w. XIX), z motywami iluzjonistycznie malowanych arkad w których wazy z bukietami kwiatów. Sala poprzedzona późniejszymi przybudówkami: murowaną sienią z babińcem na piętrze, do którego prowadzące zewnętrzne, początkowo otwarte schody; między babińcem a salą przebite trzy otwory. W korytarzyku pod schodami na babiniec izba-więzienie. Spalona w czasie II wojny światowej, zdewastowana po wojnie, obecnie "chroniona ruina".

Artyści i rzemieślnicy

• Szczęśliwy Paweł (Włoch Paweł) (zm. 1610), murator lwowski

Bilbiografia

• Piechotkowie M., K., Bramy Nieba. Bóżnice murowane na ziemiech dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 1999 s. 151-156
• Bałaban M., Dzielnica Żydowska. Jej dzieje i zabytki, Lwów 1909