Synagoga "Katorżański"

Usytuowana na południe od Wielkiej Synagogi, przy obecnej ul. Żytomierskiej, w pobliżu mostu nad Słucz. Założona w r. 1901, funkcjonująca do 1924. Niezachowana. Była ona przedmiotem sporu okolicznych Żydów: Froim Shukher wystosował w 1902 wniosek o skasowanie synagogi, znajdującej się segmencie domu należącym do Srula Rebinina; przeszkadzała ona innym mieszkańcom domu i sąsiadom. Wiceminister spraw wewnętrznych Piotr Durnovo (1900-05) wniosek odrzucił. Pierwsze wzmianki o Żydach w Zwiahelu (pierwotna nazwa miasta) pochodzą z r. 1488. W kon. w. XVIII rozwinął się w mieście chasydyzm: najliczniejszą grupą byli Żydzi zgromadzeni wokół rodziny Twerskich, poza tym dynastię chasydów zwiahelskich założył tu rabin Mosze (zm. 1831). W r. 1834 w Zwiahelu działała synagoga, bejt midrasz i cztery domy modlitwy. W r. 1889 liczba ta wzrosła do 24. W r. 1919 miasto zostało zbombardowane przez wojska sowieckie; zniszczono wówczas centrum z większością żydowskich zabudowań.

Bilbiografia

• Kravtsov S., Levin V., Synagogues in Ukraine: Volhynia, t. 2, Jerusalem 2017