Pałac
Zdzięcioł ( Дзя́тлава), rejon zdzięcielski, obwód grodzieński, Białoruś
W w. XVI własność Ostrogskich, następnie Sapiehów, w w. XVII odziedziczony przez Aleksandra Hilarego Połubińskiego, po ślubie jego córki Anny Marii z Dominikiem Mikołajem Radziwiłłem Radziwiłłów, a następnie Sołtanów. W r. 1831 skonfiskowane dobra stały się własnością państwa. Pierwszy zamek wznieśli Ostrogscy, a następnie swoją siedzibę wybudowali Radziwiłłowie, być może z wykorzystaniem murów wcześniejszej budowli. Stanisław Sołtan pod koniec w. XVIII przebudował istniejący zamek na pałac. Po r. 1831 przebudowany na koszary, m.in. przekształcenie wnętrz, rozebranie wież. Następnie w pałacu mieściło się więzienie, w okresie międzywojennym szkoła, a po II wojnie światowej szpital. Obecnie opuszczony pałac niszczeje. Murowany, piętrowy, ze względu na spadek terenu od strony ogrodu na wysokich suterenach, na planie prostokąta, nakryty dachem czterospadowym. W centralnej część dziewięcioosiowej fasady zdwojony ryzalit zwieńczony ścianką attykową z segmentowym przyczółkiem na osi. Naroża ryzalitu o wsklęsło-wypukłym przebiegu muru. Na piętrze nisze wypełnione konchami i płaskorzeźbiona dekoracja tworząca arkadę nad środkowym oknem. W polu przyczółka panopliowa dekoracja z tarczami herbowymi zwieńczonymi mitrą książęcą. W centralnej części dziewięcioosiowej elewacji ogrodowej ryzalit. Po bokach budynku parterowe dobudówki nakryte dachami pulpitowymi mieszczące wejścia. Trzecia dobudówka poprzedza skrajną lewą oś ryzalitu. Elewacje boczne dwu i trójosiowe. Podziały pionowe dłuższych elewacji przeprowadzono kanelowanymi pilastrami wspartymi na filarach opinającymi także naroża budynku i ryzalitu ogrodowego. Każdą z kondygnacji wieńczy gzyms. Nad oknami bocznych części fasady, krótszych elewacji oraz ryzalitu ogrodowego fragmenty gzymsów o zróżnicowanym wykroju z dekoracją sztukatorską. Na fasadzie pod gzymsami medaliony m.in. z męskimi popiersiami. Nad oknami ryzalitu fasady oraz w bocznych częściach elewacji ogrodowej płaskorzeźbione arkady. W elewacjach bocznych obramienia zamurowanych otworów okiennych.
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 2, Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992 s. 414-416
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 14, Warszawa 1895 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV) s. 556-558
Fotografie 1/36

1. Pałac, ZDZIĘCIOŁ. fot. J Ostrowski (1992) - IHSUJ JKO F 1992 042 5 2 
2. Pałac, ZDZIĘCIOŁ. fot. J Ostrowski (1992) - IHSUJ JKO F 1992 042 5 1 
3. Pałac, ZDZIĘCIOŁ. fot. J Ostrowski (1992) - IHSUJ JKO F 1992 042 4 6 
4. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 003 
5. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 004 
6. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 008 
7. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 009 
8. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 010 
9. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 014 
10. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (01) - IHSUW SW 1998 00B 
11. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2003) - IHSUW SW 2003 00B 01 
12. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2003) - IHSUW SW 2003 00B 02 
13. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2003) - IHSUW SW 2003 00B 03 
14. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (01) - IHSUW SW 2003 00B 
15. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (02) - IHSUW SW 2003 00B 
16. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (03) - IHSUW SW 2003 00B 
17. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 001 
18. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (2004) - IHSUW SW 2004 000 002 
19. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1997) - IHSUW SW 1997 00F 04 
20. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1997) - IHSUW SW 1997 00F 05 
21. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1997) - IHSUW SW 1997 00F 06 
22. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1997) - IHSUW SW 1997 00F 03 
23. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 06 
24. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 07 
25. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 08 
26. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 09 
27. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 10 
28. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 11 
29. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 12 
30. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 13 
31. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 01 
32. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 02 
33. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 03 
34. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 04 
35. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1995) - IHSUW SW 1995 116 05 
36. Pałac, Zdzięcioł. fot. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 00B 01