Pałac
Wzdów (Wzdów), powiat brzozowski, województwo podkarpackie, Polska
W w. XVIII własność Ossolińskich, od r. 1794 do r. 1944 dobra należały do Ostaszewskich h. Ostoja. Pierwotnie we wsi istniał dawny pałac na rzucie prostokąta, dziewięcioosiowy, dwukondygnacyjny, z portykiem na osi, przebudowany ok r. 1880 przez Ostaszewskich. Pałac składał się z dawnego korpusu oraz nowego skrzydła ulokowanego przy narożniku prawej elewacji bocznej. W fasadzie na osi znalazł się pięcioosiowy pozorny ryzalit z półkolistymi drzwiami wejściowymi oraz portykiem arkadowym, dźwigającym taras otoczony balustradą tralkową z kolumnami podtrzymującymi zwieńczenie w typie "serliany" oraz ściankę attykową z dekoracją heraldyczną. Po obu stronach okna zdobiły naczółki i kamienne ławy. Dach korpusu gładki, dwu- i czterospadowy. Fasadę z obu stron flankowały cylindryczne wieże kryte daszkami stożkowymi z wysokimi iglicami. Wzdłuż całego przyziemia fasady ciągnęły się arkadkowe podcienia. Elewacje boczne z oknami francuskimi i podwieszonymi balkonami, przy jednej dodatkowe, pięcioosiowe skrzydło na rzucie prostokąta, wzbogacone o podcienia oraz dwie cylindryczne wieże. W elewacji ogrodowej kolejna wieżyczka w stylu neogotyckim oraz fryz arkadkowy. Pod środkową częścią pałacu ciągnęły się piwnice sklepione kolebkowo, prowadzące do obszernej sieni oraz klatki schodowej. Dookoła rezydencji ciągnął się park założony na przeł. w. XVIII i XX, z sadzawkami, dróżkami, altanami oraz rzeźbą Chrystusa. W r. 1959 r. rezydencja przejęta przez Stowarzyszenie Polskie Uniwersytety Ludowe, później częściowo odremontowana, obecnie w rękach prywatnych.
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 8, Województwo ruskie, Ziemia Przemyska i Sanocka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996 s. 403-413
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 14, Warszawa 1895 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV) s. 167
- Januszewski S., Leonardo ze Wzdowa, Rzeszów 1984
- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. 13. Województwo rzeszowskie, pod red. E. Śnieżyńskiej-Stolot i F. Stolota, z. 2, Powiat brzozowski, oprac. M. Kornecki i J. Samek, Warszawa 1974 s. 104-105
- Kopczyk M., 600 lat Wzdowa 1402-2002, 20 lat parafii 1982-2002, Krosno 2002