Pałac

W r. 1561/62 król Zygmunt August dobra Wyszki nadał Mohlom h. Trzy Krety. Majętność przechodząc z pokolenia na pokolenie w rękach tej rodziny pozostała aż do wybuchu I wojny światowej. Kolejnymi dziedzicami byli potomkowie w linii męskiej tj.: Arend von der Mohl, Aleksander, Franciszek, jego wnuk Stanisław. ostatnim właścicielem był syn Stanisława - Hieronim Mohl, żonaty z Cerą Letycją Bornholm. Nie wiadomo kiedy wybudowano pierwotny dwór; Franciszek Mohl w 1812 podejmował w swojej siedzibie w Wyszkach Napoleona. W czasie powstania styczniowego dwór został doszczętnie ograbiony i spalony, utracono całe wyposażenie, zbiory biblioteczne i archiwalne. Nie posiadamy również żadnej informacji na temat wystawienia nowego pałacu, istniejącego do wybuchu I wojny światowej. Była to zapewne budowla dwukondygnacyjna, na wysokim podpiwniczeniu, założona na planie zbliżonym do kwadratu, nakryta gładkim, czterospadowym dachem. Elewacja frontowa znajdowała się na jednym z krótszych boków: siedmioosiowa, zaakcentowana dwiema trzykondygnacyjnymi wieżami, nakrywami dachem schowanym za ściankami attykowymi. W trójosiowej części środkowej dwukolumnowy portyk tworzący rodzaj otwartego przedsionka, wiodły do niego szerokie kamienne schody; portyk wspierał obszerny balkon otoczony tralkową balustradą. Na parterze i piętrach okna prostokątne, w wieżach zachodniopomorskie zamknięte półkoliście. Pałac usytuowany na wzgórzu, wraz ze spadkiem terenu rozciągały się kwietne gazony, na skarpie umieszczono schody prowadzące do dolnej części parku.

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 349-350.
• Urbański A., Memento kresowe, Warszawa 1929 s. 121.