Pałac

W 1387 król Władysław Jagiełło przekazał Werki biskupom wileńskim, którzy wznieśli tu drewniany pałac. Ok. 1700 r. pałac rozebrano, na jego miejscu bpa Konstantego Kazimierza Brzostowskiego wzniósł pałac barokowy, murowany (na planie kwadratu,z narożnymi basztami). W 1779 dobra przejęte przez bpa Jakuba Massalskiego, barokowy pałac rozebrany, na jego miejscu w l. 1780-1792 wzniesiono wg proj. Wawrzyńca Gucewicza klasycystyczny pałac z dwiema oficynami, otoczony parkiem. Po Massalskich dobra przejęte przez Jasieńskich, następnie przez księcia Ludwika Sayn-Wittgenstein-Sayn. W wyniku podjętej przez niego przebudowy, prowadzonej przez arch. Bernarda Simona, powstał kompleks w typie włoskiej willi: klasycystyczny pałac rozebrano (na jego miejscu urządzono skwer z altaną), lewą oficynę rozbudowano o skrzydło z salą balową, do prawej oficyny dobudowano ogród zimowy. We wnętrzu zgromadzono dużą kolekcję dzieł sztuki, m.in. zbrojownię z Nieświeża, galerię portretów Radziwiłłowskich, marmurowe posągi.

Artyści i rzemieślnicy

• Gucewicz Wawrzyniec (1753-1798), architekt
• Simon Bernard, architekt

Bilbiografia

• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 13, Warszawa 1893 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII) s. 232
• Aftanazy R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 4, Województwo wileńskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993
• Puzynina G., W Wilnie i dworach litewskich. Pamiętnik z lat 1815-1843, Wilno 1928