Pałac Tyszkiewiczów

Landwarów (Lentvaris), rejon trocki, okręg wileński, Litwa

Pierwszy drewniano-murowany zameczek z wieżą wzniesiony po 1817 r. przez ówczesnych właścicieli Dąbrowskich. Zakupiony ok. 1850 r. przez hr. Józefa Tyszkiewicza, przebudowany przez niego po 1861 r. (po ślubie z Teresą z Horwattów) wg proj. Gustawa Schachta (?) w stylu neogotyckim. W kon. XIX w. przebudowany przez hr. Władysława Tyszkiewicza wg proj. Alfreda de Waegha, przy udziale Tadeusza Rostworowskiego i być może Leandra Marconiego w stylu angielskiego neogotyku. Prace ukończone w 1899 r. Pałac zdewastowany w czasie I wojny światowej, w okresie międzywojennym zabezpieczony. Po II wojnie światowej w pałacu magazyn zboża, następnie fabryka dywanów. Wówczas pałac przebudowany (dodana trzecia kondygnacja, rozebrane arkadowe podcienia między ryzalitami). Obecnie pałac wraz z częścią parku w rękach prywatnego przedsiębiorcy, rewitalizowany. Pałac murowany, tynkowany, na planie prostokąta, trójkondygnacyjny, z wydatnymi ryzalitami na narożach i w częściach centralnych dłuższych elewacji. Przy bocznej płd.-zach. elewacji 6-kondygnacyjna wieża nakryta wysokim spiczastym 8-bocznym dachem. Nad dachami wyprowadzone wysokie kominy z czerwonej cegły. Fasada z szerokim środkowym ryzalitem ujętym ośmiobocznymi wieżyczkami z krenelażem, zwieńczonym trójkątnym szczytem ze sterczynami, wejście zaakcentowane ostrołukowym portalem ujętym parą blend. Ściany oblicowane czerwoną cegłą, detale (rozety, maswerki, obramienia otworów, boniowania) wykonane z jasnego piaskowca.

Bilbiografia

  • Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 61-72
  • Narkowicz L., Tyszkiewiczowie z Landwarowa, Warszawa 2013
  • Rąkowski G., Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP, t. 1: województwo wileńskie, Warszawa 2017 s. 321-5
  • https://kvr.kpd.lt/#/static-heritage-detail/eb1d7209-d0e7-4997-9a28-c352755c94b3 [dostęp: 16.04.2021]