Pałac

Skorojtyszki (Skaraitiškė), rejon rosieński, okręg kowieński, Litwa

Nazwa miejscowości pochodzi od nazwy najstarszych właścicieli tych dóbr Skoroyciów. Następnie majętność znalazła się w rękach Gapszewiczów, Syriatowiczów. W poł. XIX w. Tekla Syriatowiczówna, wyszła za mąż za Jana Billewicz, h. Mogiła, wnosząc dobra jako wiano. Skorojtyszki odziedziczył ich młodszy syn Franciszek, ożeniony ze swą kuzynką Kunegundą Piłsudską (córka Ludwika i Urszuli z Billewiczów). Tekla Billewiczówna zapisała majątek swojej wnuczce Urszuli, i dzięki temu zapisowi nie został on skonfiskowany. Urszula wyszła za mąż za Leona Kontryma h. Konopacki vel Odwaga. Majętność odziedziczył ich syn Ignacy, a ostatnim właścicielem był jego młodszy brat Franciszek Kontrym. Do II wojny światowej istniał murowany dwór, wzniesiony w 1838 przez Teklę Billewiczową. Była to budowla dziewięcioosiowa, na rzucie prostokąta, na wysokich suterenach, w części środkowej piętrowa, w częściach bocznych parterowa, nakryta dachem czterospadowym. Część środkowa trójosiowa, z płytkim portykiem o dwóch parach kolumn w wielkim porządku; wspierały one gładkie belkowanie i trójkątny przyczółek. Na osi portyku balkon. Na temat wnętrza nie posiadamy zbyt wielu informacji. Poważnie ucierpiały w trakcie powstania styczniowego, wtedy rozgrabiono także niemalże całe wyposażenie. Wyposażany na nowo w l. 70. XIX w. został ponownie okradziony w czasie I wojny światowej. W okresie międzywojennym w pałacu nie było cenniejszych przedmiotów.

Bilbiografia

  • Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 278-279.