Pałac

W dobie nowożytnej wieś należała do starostwa Mościckiego, po rozbiorach Polski osada stanowiła własność Antoniego Strachockiego. W r. 1870 jego syn Erazm sprzedał włości hr. Włodzimierzowi Borkowskiemu h. Junosza. Ostatnim dziedzicem majątku w okresie międzywojennym był hr. Edward Chołoniewski. Budowę pałacu rozpoczęto około r. 1820, planując budowlę romantycznej rezydencji w typie dawnej warowni, z rotundą w jednym z narożników. Obiekt składał się z trzech zasadniczych części: dwóch skrzydeł ustawionych pod kątem prostym, połączonych wspomnianą rotundą. Skrzydło lewe trójkondygnacyjne, neogotyckie, z kolumnami przyściennymi flankującymi wejście, poprzedzone tarasem z figurami lwów. Górną partię tej elewacji przebito ostrołukowymi oknami. Elewację zamykała attyka schodkowa z oculusem. W dłużej elewacji zastosowano ostrołukowe okna oraz wgłębną galerię arkadkową wspartą na kolumnach. Z kolei trójkondygnacyjna rotunda otrzymała wystrój klasycystyczny, z boniowaną elewacją, toskańskimi pilastrami i prostokątnymi płycinami (zwieńczono ją hełmem stożkowym z latarnią). Prawe skrzydło niemal pozbawione dekoracji (gzymsy naczółkowe), połączone z oranżerią za pomocą czworograniastej wieży z krenelażem. Jedna ze ścian oranżerii całkowicie przeszklona, po przeciwnej stronie galeria kolumnowa w wielkim porządku, skąd wejście prowadziło do dwukondygnacyjnej oficyny. Wnętrza pałacu dekorował stiukami Fryderyk Bauman.

Artyści i rzemieślnicy

• Bauman Fryderyk (1765/1770-1845), architekt i rzeźbiarz

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 8, Województwo ruskie, Ziemia Przemyska i Sanocka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996 s. 214-218
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 9, Warszawa 1888 (dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX) s. 136
• Jaroszewski T. S., Pałac w Zarzeczu i grupa pałaców z rotundą w narożu, „Biuletyn Historii Sztuki”, 1957, nr 4, s. 311-336