Pałac

Miejscowość w 1. poł. XIX w. do pocz. 2. poł. stulecia była własnością Romana Lachnickiego, marszałka grodzieńskiego. Jego córka Weronika wychodząc za mąż za Jana Niemcewicza otrzymała dobra w posagu. Pod kon. XIX w. ich potomkowie sprzedali Poniemuń Jadwidze z ks. Druckich-Lubeckich Bychowcowej, a po jej śmierci właścicielem stał się jej brat ks. Władysław Drucki-Lubecki. Ostatnią właścicielką była jego córka Janina zamężna za Karolem Skórzewskim-Ogińskim. Na terenie Poniemunia król Stanisław August wzniósł pałacyk myśliwski, być może wg proj. Józefa Sacco. Nie wiadomo czy pałac ten z zamierzenia zyskał odmienną bryłę od pozostałych dwóch pałaców królewskich (w Augustówku i Stanisławowie), czy został kompleksowo przebudowany w XIX w. Budowla wzniesiona na rzucie litery T, korpus główny usytuowany wzdłuż brzegu Niemna, zaś druga część równolegle do niego; parterowe, w części na wysokiej podmurówce (w niej mieszkalne sutereny); elewacja frontowa pięcioosiowa, z trójosiowym, półkolistym ryzalitem w części środkowej, rozczłonkowanym za pomocą sześciu pilastrów, nakryta spłaszczonym dachem z glorietą, otoczoną drewniana balustradą; krótsze boki zaakcentowane przez czterokolumnowe portyki (portyk od strony elewacji ogrodowej usytuowany na wysokiej podmurówce służącej jako taras); nakryte czterospadowym dachem. Skrzydło tylne usytuowane prostopadle do części głównej, miało charakter mieszkalny, trójosiowe, nakryte gładkim, trójspadowym dachem. Wnętrze o nieregularnym układzie; brak zachowania cennego wyposażenia. Pałac otaczał rozległy park krajobrazowy, założony na stromym brzegu Niemna. Poniżej pałacu była usytuowana oficyna, na rzucie prostokąta, w części parterowa, w części piętrowa, nakryta czterospadowym dachem. Przylegały do niej oranżerie (w czasach Lachnickich i Niemcewiczów).

Artyści i rzemieślnicy

• Sacco de Józef (Giuseppe) (1739-1789), architekt

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 126-129.