Pałac Poniatowskich-Łopuchinów

W 2. poł. w. XVII starostwo korsuńskie było w rękach Jabłonowskich, od których w r. 1778 przeszło na własność ks. Stanisława Poniatowskiego, bratanka króla Stanisława Augusta. Od pocz. w. XIX do r. 1917 dobra należały do rodziny Łopuchinów. Pierwszy drewniany pałacyk powstał ok r. 1783 według projektu malarza Jana Henryka Müntza, obecnie nosi nazwę "Domku Szwajcarskiego". Budynek dwukondygnacyjny z facjatkami przy ścianach szczytowych, założony na planie prostokąta, otoczony galeriami, kryty dachem dwuspadowym. Nowy pałac zaprojektował szkocki malarz i architekt na służbie Branickich, Jan Lindsay. Zgodnie z planami był to obiekt parterowy z dodatkowym piętrem na osi. W jedenastoosiowej fasadzie znajdował się na środku portyk kolumnowy z wieżyczkami zbliżonymi do gotyckich pinakli. Podjazd zakreślono półkolistym łukiem u ujęto murkami z pionowymi płycinami z ostrołukowymi zamknięciami. Górną kondygnację zdobiły sztukaterie z łukami naczółkowym oraz szczyciki i pinakle. W elewacji bocznej taras widokowy z siedmioma oknami francuskimi o zwieńczeniami półkolistych i ostrołukowych. Przy drugim boku galeria kolumnowa połączona z dwukondygnacyjnym pawilonem oraz oficyną z ryzalitem na osi. Z kolei inne projekty zakładały dziewięcioosiowy korpus z dwoma ryzalitami w fasadzie i tarasem miedzy nimi. Galeria kolumnowa miała być krótsza, z przejściem pod nią w kierunku rzeki Roś. Ostatecznie zachował się obiekt przebudowany przez Piotra Łopuchina na pocz. w. XIX. Przedłużono część parterową od strony podjazdu i dodano piętro. W elewacjach bocznych powstały dwa ryzality połączone skrzydłem. Parterowi nadano kształt litery H. Kolejne modyfikacje wprowadzono w 2. poł. w. XIX, zamykając ryzality orientalizującymi ostrołukowymi szczytami. Obecnie rezydencja po renowacji.

Artyści i rzemieślnicy

• Müntz Jan Henryk (1729-1790), malarz
• Lindsay (Lintzeja) (1759 -1820), Jan, malarz, architekt

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 11, Województwo kijowskie oraz uzupełnienia do tomów 1-10, Wrocław-Warszawa-Kraków 1997 s. 235-247
• Jaroszewski T. S., O siedzibach neogotyckich w Polsce, Warszawa 1981 s. 218-220
• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 5, Warszawa 1884 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_V) s. 35
• Jaroszewski T. S., Pałac w Korsuniu, [w:] Romantyzm. Studia nad sztuką drugiej połowy wieku XVIII i wieku XIX. Materiały sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Warszawa listopad 1963, Warszawa 1967, s. 257-261