Pałac Ossolińskich

W r. 1540 własność Mikołaja Reja, od którego miasto wzięło swą nazwę, lokowane w r. 1564 przez Zygmunta Augusta. Na przeł. w. XVII i XVIII Rejowiec należał do Stanisława Mateusza Rzewuskiego, a jego następnymi właścicielami byli Ossolińscy h. Topór. W r. 1805 Konstancja Ossolińska poślubiła Tomasza Andrzeja Łubieńskiego, wnosząc mu Rejowiec w posagu. Od nich w poł. w. XIX majątek zakupił ks. Florian Adam Woroniecki, a pod kon. stulecia jego córka sprzedała dobra Jozafatowi Budnemu h. Jastrzębiec, dziedzicowi włości do r. 1937. Pałac wzniesiony przez Józefa Kajetana Ossolińskiego w kon. w. XVIII, wykończony dopiero w r. 1840, rozbudowany w 4. ćw. XIX stulecia. Klasycystyczny, zwrócony na północ, składający się z korpusu założonego na planie prostokąta zbliżonego do kwadratu, z piętrem na rzucie krzyża, zaakcentowany czworoboczną wieżą oraz portykiem filarowym. Elewację ogrodową ożywiał trójścienny ryzalit otoczony kolumnami z szerokimi porte-fenêtrami, zamknięty ścianką attykową. Korpus nakrywał dach dwuspadowy, a wieżę – namiotowy. Wydłużone skrzydła boczne przebite były otworami okiennymi z kolumnadami, tworząc otwartą galerię od wsch. i oranżerię od zach. Ich narożniki wzbogacono dwiema okrągłymi wieżyczkami z portykami na parterze. Od strony podjazdu do wnętrza pałacu prowadziła sień z klatką schodową na piętro i salą balową z wyjściem na ogród, zdobioną sztukateriami. W pobliżu znajdowała się parterowa oficyna z ryzalitem w elewacji tylnej, zwrócona na zach., przebudowana ok r. 1850 i na pocz. w. XX. Dookoła rozciągał się park krajobrazowy w typie angielskim z rozległymi gazonami i neogotycką bramą wjazdową, przearanżowany przed r. 1914. Założenie przetrwało II wojnę światową, po r. 1989 mieścił się w nim ośrodek doradztwa rolniczego, a obecnie pałac należy do gminy Rejowiec.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 6, Województwo bełskie, Ziemia Chełmska województwa ruskiego, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995 s. 337-342
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 9, Warszawa 1888 (dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX) s. 600-601
• Kalinowska D., Kalinowski Z., Rejowiec dawniej i dzisiaj. Szkice z dziejów, Rejowiec-Lublin 2003
• Rolska-Boruch I., Siedziby szlacheckie i magnackie na ziemiach zwanych Lubelszczyzną. 1500-1700, Lublin 1999 s. 255