Pałac

Opitołoki w XVII w. znajdowały się w posiadaniu rodziny Szuksztów. W bliżej niesprecyzowanym czasie majątek stał się własnością Zawiszów, a następnie przez półtora wieku był podzielony pomiędzy Tyszkiewiczów i Zabiełłów. W 2. poł. XIX w. Zabiełłowie skupili w swych rękach całą majętność. Ostatnim właścicielem był Karol Zabiełło, który zarządzał dobrami do II wojny światowej. Nie znany jest czas wystawienia dworu; z r. 1886 pochodzi informacja o murowanym pałacyku położonym w urokliwym parku. Ok. r. 1900 pałacyk ten był zapewne przebudowany przez nieznanego arch. pochodzącego z Rygi. Projekt przebudowy wykonał Karol Zabiełło. Była to budowla wzniesiona na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjna, z niższym parterem przeznaczonym na cele mieszkalne i gospodarcze, zaś piętro pełniło funkcje reprezentacyjne. Elewacja frontowa z trzema ryzalitami: środkowy - trójosiowy, poprzedzony przez portyk wsparty na czterech kolumnach i dwóch narożnych filarach, dźwigających balkon z balustradą tralkową zdobioną rzeźbami figuralnymi. W jego górnej kondygnacji trzy zamknięte półkoliście porte-fenêtre, rozczłonkowane za pomocą pilastrów i boni w narożach, dekorowana tarczami herbowymi; ryzality boczne - trzykondygnacyjne, z dwoma prostokątnymi oknami oraz półkoliście zamkniętym porte-fenêtrem z balkonem o wykroju półkolistym. Ryzality były połączone ze sobą za pomocą balkonów z balustradą tralkową w formie attyki. Elewacja ogrodowa pozbawiona ryzalitów, w trójosiowej części środkowej były umieszczone (na wysokość dwóch kondygnacji) witraże doświetlające klatkę schodową. Na parterze pomieszczeniem reprezentacyjnym był szeroki hall, a boczne części pałacu o układzie dwutraktowym, pełniły funkcje mieszkalne (prawa strona) i gospodarcze (lewa). Piętro pałacu służyło celom reprezentacyjnym. Wnętrze było bogato wyposażone. Pałac w niezmienionej formie przetrwał do r. 1944, kiedy wysadzili go cofający się niemieccy żołnierze, wcześniej, w r. 1949, przepadło wyposażenie wnętrz. Całość otaczał rozległy park krajobrazowy. W jego południowej części był usytuowany kościół z grobami rodziny Zawiszów.

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 103-
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 7, Warszawa 1883 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII) s. 554.