Pałac "nowy" Załuskich

Od r. 1520 własność Wiktoryna z Sienna, w r. 1619 dobra przeszły na Wojciecha Bobolę h. Leliwa, a od r. 1722 Iwonicz był w rękach Stadnickich. Następnie majątek należał do Skrzyńskich, Ossolińskich, Potockich, Ostaszewskich i Załuskich, którzy dzierżyli wieś od kon. w. XVIII do r. 1945. Pałac "nowy" określano na początku jako "zimowy" ufundował Michał Załuski przy pomocy brata Karola Bernarda. Rezydencja dwukondygnacyjna, murowana z cegły i detalami z kamienia, w dłuższych elewacjach jedenastoosiowa, kryta dachem czterospadowym. Dolne partie dekorowane rustyką, na osi fasady znalazł się portyk kolumnowy służący jako podjazd, z tarasem u góry otoczonym balustradą, zamknięty trójkątnym przyczółkiem z kartuszami herbowymi. W osiach skrajne niewielkie wykusze z kopulastymi daszkami zwieńczonymi sterczynami. Elewacja ogrodowa zaakcentowana płytkimi ryzalitami połączonymi kamienną galerią z balustradą, natomiast przy krótszych bokach niewielkie portyki z parami kolumn dźwigających tarasy. Wewnątrz z obszernego hallu klatka schodowa prowadziła na piano nobile. Pałac zniszczony w r. 1914 i w r. 1944, obecnie odrestaurowany.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 8, Województwo ruskie, Ziemia Przemyska i Sanocka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996 s. 328-333
• Iwonicz Zdrój 1578-1978. Monografia, oprac. Janusz Cwanek et. al, Iwonicz-Zdrój 1978
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 3, Warszawa 1882 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III) s. 326
• Kwilecki A., Załuscy w Iwoniczu 1799-1944, Kórnik 1993