Pałac
Mosarz (Мосар), rejon głębocki, obwód witebski, Białoruś
Pałac wzniesiony w l. 1775-90 przez hr. Roberta Brzostowskiego i Annę z Broel Platerów. W 2 poł. XIX w. własność rodziny Piłsudskich. Spalony i zrabowany 24.11.1918 r., przetrwał w stanie ruiny bez dachu przez okres dwudziestolecia międzywojennego. Po II wojnie światowej całkowicie rozebrany. Zachowały się resztki starodrzewia dawnego parku wokół rezydencji i kilka przebudowanych budynków gospodarczych. Pałac klasycystyczny. Murowany, tynkowany, na planie prostokąta, na wysokim przyziemiu, dwukondygnacyjny, kryty czterospadowym dachem. Elewacje dłuższe 13-osiowe, boczne 5-osiowe, zdobione kanelowanymi pilastrami, zwieńczone profilowanymi gzymsami, pierwotnie z poziomą dekoracją pasową, później zastąpioną imitacją boniowania. Prostokątne okna w tynkowych opaskach. Na osi fasady portyk wsparty na czterech filarach dźwigających trójkątny szczyt, od strony ogrodu taras ze schodami prowadzącymi do parku. Wnętrza bogato dekorowane sztukaterią, wśród nich m.in sala "królewska" ze stiukowymi wizerunkami królów polskich i scenami batalistycznymi.
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 1, Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991 s. 250-257
- Morelowski M., Pałac Piłsudskich w Mosarzu, Kraków 1927