Pałac
Massalany (Масаляны), rejon brzostowicki, obwód grodzieński, Białoruś
Niegdyś Massalany były własnością ks. Massalskich. W poł. XIX w. dobra należały do córek Józefa Bispinga: Aleksandry i Józefy. Siostry zmarły bezpotomnie. Ok. r. 1850 ustanowiły ordynację. Po ich bezpotomnej śmierci, majątek odziedziczył stryjeczny wnuk Aleksander Bisping. Ostatnim ordynatem był Jan Bisping, żonaty z Ewą z Rudominów, a po jej śmierci z Marią Józefą Zamoyską. Ok. poł. XIX w. wybudowano parterowy pałac, proj. Aleksandra Grodeckiego. Budynek składał się z dość płytkiej, założonej na rzucie prostokąta części głównej oraz nieco szerszych, cofniętych względem lica muru skrzydeł bocznych. Elewacja frontowa siedmioosiowa, z przylegającym do niej półkolistym portykiem ustawionym na filarach, wspierającym belkowanie, zwieńczone krenelażem. Na osi portyku usytuowana niska wieloboczna wieżyczka z rzeźba figuralną. Elewację frontową wieńczył wydatny profilowany gzyms i ścianka attykowa. Całość nakrywał lekko spłaszczony czterospadowy dach. Części boczne korpusu czteroosiowe z podcieniem o czterech kolumnach. Elewacje skrzydeł bocznych pięcioosiowe, pośrodku z dostawionym dwukolumnowym portykiem, zwieńczone krenelażem. Elewacja ogrodowa również poprzedzona niewielkim dwukolumnowym portykiem. Wewnątrz pomieszczenia w układzie amfiladowym, o bogatym wystroju i wyposażeniu. Całość założenia otaczał rozległy park. Wzniesiono w nim neogotycką kaplicę, z murowaną tablicą wewnątrz upamiętniającą Natalię z Bispingów Kicką. Na terenie parku były usytuowane budynki gospodarcze, m.in. czteropokojowa oficyna, stojąca w pobliżu okazałej bramy wjazdowej.
Artyści i rzemieślnicy
Bilbiografia
- Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 87-91.
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 15, cz. 2, Warszawa 1902 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/) s. 307.
Fotografie 1/46

1. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 007 
2. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 006 
3. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 008 
4. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 009 
5. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 010 
6. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 001 
7. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 002 
8. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 003 
9. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 004 
10. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 005 
11. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 006 
12. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 007 
13. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 008 
14. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 009 
15. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 010 
16. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 011 
17. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 012 
18. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 013 
19. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 014 
20. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 015 
21. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 045 016 
22. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 001 
23. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 002 
24. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 003 
25. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 004 
26. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 005 
27. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 006 
28. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 007 
29. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 008 
30. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 009 
31. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 010 
32. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 011 
33. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 012 
34. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 013 
35. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 014 
36. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 046 015 
37. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 204 001 
38. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 204 002 
39. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 204 003 
40. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 204 004 
41. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 204 005 
42. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 001 
43. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 002 
44. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 003 
45. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 004 
46. Zabudowania pałacowe, Massalany. fot. P Jamski (1996) - IHSUW SW 1996 205 005