Pałac

Massalany (Масаляны), rejon brzostowicki, obwód grodzieński, Białoruś

Niegdyś Massalany były własnością ks. Massalskich. W poł. XIX w. dobra należały do córek Józefa Bispinga: Aleksandry i Józefy. Siostry zmarły bezpotomnie. Ok. r. 1850 ustanowiły ordynację. Po ich bezpotomnej śmierci, majątek odziedziczył stryjeczny wnuk Aleksander Bisping. Ostatnim ordynatem był Jan Bisping, żonaty z Ewą z Rudominów, a po jej śmierci z Marią Józefą Zamoyską. Ok. poł. XIX w. wybudowano parterowy pałac, proj. Aleksandra Grodeckiego. Budynek składał się z dość płytkiej, założonej na rzucie prostokąta części głównej oraz nieco szerszych, cofniętych względem lica muru skrzydeł bocznych. Elewacja frontowa siedmioosiowa, z przylegającym do niej półkolistym portykiem ustawionym na filarach, wspierającym belkowanie, zwieńczone krenelażem. Na osi portyku usytuowana niska wieloboczna wieżyczka z rzeźba figuralną. Elewację frontową wieńczył wydatny profilowany gzyms i ścianka attykowa. Całość nakrywał lekko spłaszczony czterospadowy dach. Części boczne korpusu czteroosiowe z podcieniem o czterech kolumnach. Elewacje skrzydeł bocznych pięcioosiowe, pośrodku z dostawionym dwukolumnowym portykiem, zwieńczone krenelażem. Elewacja ogrodowa również poprzedzona niewielkim dwukolumnowym portykiem. Wewnątrz pomieszczenia w układzie amfiladowym, o bogatym wystroju i wyposażeniu. Całość założenia otaczał rozległy park. Wzniesiono w nim neogotycką kaplicę, z murowaną tablicą wewnątrz upamiętniającą Natalię z Bispingów Kicką. Na terenie parku były usytuowane budynki gospodarcze, m.in. czteropokojowa oficyna, stojąca w pobliżu okazałej bramy wjazdowej.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 87-91.
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 15, cz. 2, Warszawa 1902 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/) s. 307.