Pałac Lubomirskich

Pierwszy dwór w Bakończycach – po raz pierwszy wzmiankowanych jeszcze w w. XIV jako własnośc królewska, a po rozbiorach sprzedanych przez rząd austriacki rodzinie Cetnerów – został wzniesiony po r. 1815 przez Andrzeja Cetnera. Okazały pałac projektu Maksymiliana Nitscha wybudowano w latach 1885-1887 z inicjatywy Hieronima Lubomirskiego. Powstała dwukondygnacyjna, eklektyczna budowla z korpusem głównym na rzucie prostokąta ujętym czterema narożnymi basztami. Elewacja frontowa budynku zwrócona ku północy, dziewięcioosiowa, poprzedzona loggią arkadową wspierającą taras i flankowana dwiema czterokondygnacyjnymi ośmiobocznymi basztami. Elewacja południowa ujęta z kolei dwiema trójkondygnacyjnymi basztami założonymi na planie kwadratu; do narożnika wschodniej baszty dobudowana pięciokondygnacyjna, okrągła wieża; centralne trzy osie elewacji objęte podwyższonym ryzalitem z wtopioną w niego rotundą. Trójosiowy jednokondygnacyjny ryzalit także we wschodniej elewacji bocznej, zachodnia natomiast poprzedzona w partii środkowej ryzalitem pięciobocznym i dwukondygnacyjnym. Dekoracja architektoniczna budowli utrzymana w charakterze neorenesansowym. Całość otaczało kilkuhektarowe założenie parkowe z czasów Andrzeja Cetnera. Po II wojnie światowej bakończycki pałac stał się siedzibą szkoły ogrodniczej. W ocalałej części parku zasadzono wówczas wiele nowych roślin, zacierając jednak jego pierwotny charakter. Dziś ozdoba południowo-wschodniej części Przemyśla.

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 8, Województwo ruskie, Ziemia Przemyska i Sanocka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996 s. 9-13
• Schneider A., Encyklopedya do krajoznawstwa Galicyi, t. 2, Lwów 1874 s. 338 i n.
• Nitsch A., Pałac w Bakończycach, nieznane dzieło architekta Maksymiliana Nitscha, „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”, t. 20, 1986, s. 213-220
• Smarzewski M., Pamietnik 1809-1931, opr. F. Sawicka, Wrocław 1962 s. 113 i n.