Pałac

Początkowo dobra nosiły nazwę Hofzumberge, dopiero w końcu XVIII w. zmienia nazwę na Józefów. Majętność należał do Platerów, Szadurskich i Kamieńskich. W poł. XIX w. Kazimiera Kamieńska poślubiła Bronisława Szachnę. Ostatnim właścicielem dóbr był ich syn Bohdan Szachno. Do końca wieku był użytkowny niewielki drewniany dwór, z czterokolumnowym gankiem, zapewne jeszcze z w. XVIII. Ok. 1900 Bohdan Szachno zdecydował o wystawieniu nowej rezydencji. Projekt pałacu wykonał sam właściciel, a pracami kierował prof. Neymann z Rygi. Nowy pałac dobudowano do ściany szczytowej starego dworu, łącząc oba budynki za pomocą obszernej sali-jadalni. Pałac wzniesiony na wysokiej podmurówce z ciosanego kamienia, na rzucie prostokąta, dwukondygnacyjny. Jedna z elewacji siedmioosiowa, z trójosiowym pozornym ryzalitem z balkonem wspartym na czterech słupach. Do dolnego ganku prowadziły szerokie dwustronne schody, z kamienną tralkową balustradą. Ryzalit zamknięty półkolistym frontonem z kolistym oknem, dekoracja w postaci liści palmowych i tarczy herbowej Szachnów. Pałac nakrywał wysoki, łamany, czterospadowy dach mansardowy, z dwoma owalnymi lukarnami po bokach środkowego frontonu. We wnętrzu hol wysokości dwóch kondygnacji, na pierwszym piętrze znajdowały się pokóje gościnne i salon; z wyposażenia wymienić można m.in. meble wykonane przez warszawskich stolarzy, obrazy, porcelanę, zbiory biblioteczne liczyły ponad 2000 tomów, w pałacu przechowywano także elementy pochodzące z dawnego zamku (odrzwia, kule armatnie, fragmenty zbroi). W czasie I wojny światowej najcenniejsze zbiory zostały wywiezione do Smoleńska. Pałac otaczały dwa parki, oddzielone od siebie aleją kasztanową prowadzącą do bramy wjazdowej. Starszy roztaczał się przed pierwotną siedzibą, łączył cechy parku krajobrazowego i angielskiego, w jego otoczeniu znajdowała się oficyna i świron. Drugi park założył ok. r. 1890, Bohdan Szachna. Rozciągał się po lewej stronie pałacu; jego część była utrzymana w stylu holenderskim. Rosły w nim rozmaite gatunki drzew i krzewów. Za ogrodami ciągnęły się sady owocowe. Pałac nieznacznie ucierpiał w trakcie I wojny światowej. W r. 1942 został spalony, pozostał jedynie park.

Artyści i rzemieślnicy

• Neumann Johann Wilhelm Carl (1849-1919), architekt i historyk sztuki

Bilbiografia

• Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 310-314.