Pałac Fredrów

Pałac wybudowany z inicjatywy Aleksandra Fredry w r. 1835, a następnie odrestaurowany przez Andrzeja Maksymiliana Fredrę w r. 1896 (majątek pozostawał w rękach tej rodziny od schyłku w. XVIII). Pod koniec w. XIX bryła dwukondygnacyjnej budowli miała nieregularną formę. Zwrócona ku zachodowi elewacja frontowa była poprzedzona dwoma asymetrycznie rozmieszczonymi ryzalitami pozornymi zwieńczonymi trójkątnymi szczytami; w szerszym lewym mieściło się wejście główne poprzedzone arkadowym gankiem podtrzymującym taras. Do południowego naroża elewacji ogrodowej dobudowano pod kątem prostym dodatkowe skrzydło; w centralnej części tylnej elewacji wzniesiono początkowo pięć otwartych arkad – z czasem zastąpionych przeszklonymi porte-fenêtre – poprzedzonych tarasem. Za dekorację wnętrz i fasady odpowiadał P.W. Harasimowicz. Poszczególne partie budowli przykryte gładkim dachem dwuspadowym. Około r. 1880 w pałacowej jadalni zawieszono cykl akwarelowych portretów przedstawicieli rodu Fredrów pędzla Juliusza Kossaka. Obok dworu stała starsza od niego parterowa oficyna. Około r. 1842 dobudowano pawilon pomiędzy oficyną a zachodnim skrzydłem rezydencji, rozebrany w r. 1873. Pałac otaczał ogród, którego główną kreatorką była Marianna z Dembińskich Fredrowa, matka Aleksandra; założenie ogrodowe obejmowało również tereny nad rzeką Wiszynką i sadzawkę. Dopiero w r. 1919 wdowa po Andrzeju Maksymilianie Fredrze Felicja ze Szczepańskich sprzedała Beńkową Wisznię Małopolskiemu Towarzystwu Rolniczemu. W r. 2009 rezydencja została poddana renowacji w ramach projektu „Inwentaryzacja Pałacu Fredrów w Beńkowej Wiszni” finansowanemu ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Artyści i rzemieślnicy

• Harasimowicz Piotr Witalis (1857-1914), rzeźbiarz
• Kossak Juliusz (1824-1899), malarz, rysownik i ilustrator
• Fredro Marianna z Dembińskich (ok. 1770 - 1806), projektantka ogrodów

Bilbiografia

• Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 8, Województwo ruskie, Ziemia Przemyska i Sanocka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996 s. 17-26
• Lasocka B, Z dziejów Beńkowej Wiszni. Próba monografii miejsca, „Rocznik Lwowski”, 2003, s. 7-52
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 9, Warszawa 1888 (dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX) 915-916
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 15, cz. 1, Warszawa 1900 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1)