Pałac
Dereczyn (Дзярэчын), rejon zelwieński, obwód grodzieński, Białoruś
Majątek był własnością m.in. Połubińskich i Sapiehów. Przy istniejącym już w 1. poł. w. XVIII pałacu w l. 50. XVIII w. pracowali Jan Henryk Klemm i Józef Sękowski. W r. 1793 Franciszek Sapieha wraz z małżonką zamieszkali w Dereczynie przystosowując na swoją siedzibę budynek przeznaczony na zakład naukowy wg proj. arch. Johanna Samuela Beckera. Za udział w powstaniu listopadowym majątek Eustachego Sapiehy został skonfiskowany i do r. 1906 pałac w Dereczynie był siedzibą koszar. Murowany, parterowy z dwukondygnacyjnym skrzydłem, na planie litery T, nakryty dachami czterospadowymi i dwuspadowymi. W centrum dwudziestopięcioosiowej fasady znajdował się portyk wsparty na czterech filarach zwieńczony belkowaniem oraz trójkątnym przyczółkiem. Dekorację skrzydła stanowiły pary pilastrów. Nie ma informacji o pierwotnym rozkładzie pomieszczeń, który uległ całkowitemu przekształceniu. Wyposażenie wnętrz stanowiły meble, archiwum i część biblioteki z pałacu w Różanie oraz liczne dzieła sztuki. Budynek uległ dewastacji po r. 1934.
Artyści i rzemieślnicy
- Klemm Jan Henryk (zm. ok. 1777), architekt
- Sękowski Józef (zm. 1755), budowniczy
- Becker Johann Samuel (ur. ok. 1730), architekt
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 2, Województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992 s. 197-201
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 1, Warszawa 1880 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/). s. 960
Fotografie 1/8

1. Pałac, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 08 
2. Pałac, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 07 
3. Pałac Sapiehów, DERECZYN. fot. J Bułhak (przed 1939) - IHSUJ P 016651 
4. miasto, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 14 
5. miasto, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 16 
6. miasto, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 17 
7. miasto, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 15 
8. Pałac, Dereczyn. rep. P Jamski (1998) - IHSUW SW 1998 000 11