Pałac Czapskich

Stańków (ob. Stańkawa) (Станькава), rejon dzierżyński, obwód miński, Białoruś

Od poł. w XVIII do okresu międzywojennego własność rodziny Czapskich, którzy otrzymali włości jako wiano ks. Weroniki Radziwiłłówny. Pałac wzniesiony w latach 1861-1862 w miejscu starego dworu. Powstała wówczas budowla na planie prostokąta, dwukondygnacyjna z wysokimi suterenami oraz parterowymi partiami bocznymi, z wielobocznymi ryzalitami w narożach elewacji ogrodowej (przypominającymi baszty lub alkierze), szerokim tarasem z werandą oraz gankiem na osi fasady. Wnętrze pałacu było bogato zdobione wysokiej klasy stolarką i kamieniarką. Czapscy przechowywali w rezydencji bogatą bibliotekę z archiwum oraz kolekcję dzieł sztuki (głównie numizmatów), które w k. w. XIX przewieziono do Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Najcenniejsze obiekty trzymano w tzw. Skarbczyki, czyli oddzielnym budynku stojącym w parku, założonym na rzucie kwadratu z czterema cylindrycznymi basztami w narożach, noszącymi cechy neogotyku (krenelaż, spiczaste daszki etc.). W parku krajobrazowym stała m.in. altana znajdująca się na sztucznej wyspie oraz kaplica grobowa, utrzymana w stylu empire.

Bilbiografia

  • Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 1, Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991 s. 150-154
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, W. Walewski, t. 11, Warszawa 1890 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/) s. 210-211
  • Urbański A., Podzwonne na zgliszczach Litwy i Rusi, Warszawa 1928 s. 120
  • Антипов В.Г., Парки Белоруссии, Минск 1975 s. 60