Pałac Bułhaków

Dobośnia (Добасна), rejon kirowski, obwód mohylewski, Białoruś

W dobie nowożytnej własność Gasztołdów, Chodkiewiczów i Sapiehów. Po rozbiorach Rzeczypospolitej dobra nabył Ignacy Bułhak h. Syrokomla. Budowę pałacu rozpoczęto ok r. 1825, zakładając pierwotnie, że będzie to obiekt składający się z trzech dwukondygnacyjnych członów - korpusu na planie prostokąta i dwóch skrzydeł bocznych. Fasadę o dwudziestu jeden [sic!] osiach zaakcentowano na środku masywnym portykiem kolumnowym w wielkim porządku, zwieńczonym trójkątnym szczytem wypełnionym sztukateriami. Poniżej znajdowały się kroksztyny i balkon z żeliwną balustradą. W elewacji frontowej podziały pionowe tworzyły pilastry oraz duże prostokątne okna, z mezzaninem pod gzymsem kostkowym. Elewacje boczne dziesięcioosiowe z portykami kolumnowymi zwieńczonymi frontonami i balkonami poniżej. W partii ogrodowej zastosowano podobne rozwiązania dekoracyjne i formalne, łącznie z portykami kolumnowymi. Nad partią środkową pałacu górował dwukondygnacyjny belweder, z oknami prostokątnymi i półkolistymi, pomiędzy które wprawiono zegary w płycinach [sic!], kryty spłaszczoną kopułką. W 2. poł. w. XIX pałac rozbudowano o dodatkowe półtorakondygnacyjne pawilony, będące przedłużeniami skrzydeł. Prawy scalono z rezydencją za pomocą jedenastoosiowego, w części środkowej piętrowego łącznika. Podziały pionowe stanowiły pilastry, okna zdobiono półkolistymi naczółkami, a drzwi poprzedzał taras. Lewy pawilon i skrzydło wyposażono w wielkie, półkoliste okna, a mieściło oranżerię. Co więcej w elewacji ogrodowej pojawił się jeszcze jeden pawilon na osi, a całość prac nadzorował arch. Karol Podczaszyński. Na przeł. w. XIX i XX pawilony podniesiono o piętra i mezzanina oraz nakryto dachami czterospadowymi, a wolnostojący pawilon połączono ze skrzydłem, niemal całkowicie zamykając przestrzeń pałacową. Przebito ją następnie na przestrzał, tworząc tym samym bramę wjazdową, flankowaną przez kolumnady. Wewnątrz m.in. obszerny hall, wielka sala jadalna, sala balowa i kaplica dekorowane kolumnami, stiukami i kasetonami. Obecnie rezydencja w ruinie.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 1, Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991 s. 38-55
  • Urbański A., Memento kresowe, Warszawa 1929 s. 100
  • Łoza S., Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954 s. 240