Pałac
Brzostowica Wielka (Вялі́кая Бераставі́ца), rejon brzostowicki, obwód grodzieński, Białoruś
Miejscowość została nadana Chodkiewiczom przez Aleksandra Jagiellończyka. W wyniku ślubu Anny Chodkiewiczównej z Jerzym Janem Mniszchem, majętność przeszła w ręce Mniszchów. W dziejach szczególnie zapisał się Jerzy Wandalin Mniszech, marszałek koronny. Jego córka Amelia poślubiła Szczęsnego Potockiego, wojewodę ruskiego wnosząc mu dobra jako wiano. Jedna z ich córek, Ludwika, wychodząc za mąż za Józefa Kossakowskiego, otrzymała miejscowość w posagu. W rękach rodziny dobra pozostały do r. 1939, a ostatnim dziedzicem był Stanisław hr. Kossakowski. Dwór był budowlą eklektyczną, składającą się z trzech części: najstarszej, niewielkiej drewnianej, zapewne jeszcze z w. XVII, wzniesionej przez Chodkiewiczów i dobudowanego do niej w pocz. XIX w. budynku murowanego; parterowego, z centralnie usytuowanym kolumnowym gankiem i werandą. Te dwie części były nazywane "starym pałacem". Z kolei trzecią część zwaną "nowym pałacem", wzniesiono w l. 1900-01; murowana, piętrowa, nakryta czterospadowym dachem z dwiema wieżyczkami. Projekt tego budynku wykonał arch. Juliusz H. Wasiutyński. Na wyposażeniu rezydencji oprócz cennych mebli, porcelany, znajdowała się kolekcja obrazów (ponad 200 płócien) i biblioteka (ok. 4,500 tomów). Wszystkie przedmioty i dzieła sztuki spłonęły wraz z pałacem podczas II wojny światowej. Pałac otaczał niewielki park w stylu angielskim.
Artyści i rzemieślnicy
Bilbiografia
- Aftanazy, R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 3: Województwo trockie, Księstwo Żmudzkie, Inflanty Polskie, Księstwo Kurlandzkie, Wrocław 1992 s. 30-34.
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 1, Warszawa 1880 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/). s. 422.