Pałac Broel-Platerów
Bortkuszki ( Bartkuškis), rejon szyrwincki, okręg wileński, Litwa
W XV w. dobra w rękach Radziwiłłów, w 1615 r, podarowane Andrzejowi Skorulskiemu. W 1 poł. XVIII w. wniesione w wianie Walerianowi Antoniemu Żabie; wówczas majątek uprzemysłowiony, uruchomiony młyn wodny, tartak, papiernia. Od pocz. XIX w. Bortkuszki w posiadaniu hr. Broel-Platerów. Przez nich wzniesiony w l. 1845-55 pałac, który zastąpił stary drewniany dwór Żabów (wg innych pałac wzniesiony jeszcze przez Żabów, później przekształcony). Po pożarze z 1913 r. pałac odbudowany przez kolejnego właściciela Aleksandra Lednickiego, wg proj. rosyjskiego architekta I. Rylskiego. Po II wojnie światowej w majątku urządzony sowchoz, w odbudowanym pałacu biura, następnie technikum rolnicze. W latach 1950-1954 częściowa przebudowa pałacu wg proj. Lwa Kazaryńskiego, w 1961 r. zmienione wnętrze. Obecnie w rękach prywatnego inwestora, odrestaurowywany. Pałac wzniesiony na wysokim płd. brzegu jeziora. Murowany, tynkowany, na planie prostokąta, piętrowy, kryty dachem czterospadowym. Elewacja frontowa 15-osiowa, z 6-kolumnowym portykiem w wielkim porządku, zwieńczonym trójkątnym frontonem (pierwotnie portyk parterowy). Dolna kondygnacja dekorowana boniowaniem. Wnętrze pierwotnie o układzie dwutraktowym, amfiladowym (obecnie zmienione).
Artyści i rzemieślnicy
Bilbiografia
- Aftanazy R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 4, Województwo wileńskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993 s. 50-53
- Rąkowski G., Kresowe rezydencje. Zamki, pałace i dwory na dawnych ziemiach wschodnich II RP, t. 1: województwo wileńskie, Warszawa 2017 s. 281-4
- https://kvr.kpd.lt/#/static-heritage-detail/01497214-010a-41ee-8a14-a0a67e9e2484 [dostęp: 19.02.2021]
- http://dworypogranicza.pl/index.php/litwa/104-bortkuszki [dostęp: 19.02.2021]