Ostra Brama

Usytuowana w płd. części Starego Miasta, przy ul. Ostrobramskiej 14. Wzniesiona między r. 1503 a 1514 jako jedna z dziewięciu bram w otaczających miasto murach obronnych. Pierwotnie wzniesiona na planie zbliżonym do kwadratu, w stylu późnogotyckim, zwieńczona manierystyczna attyką ok. r. 1600. Ok. r. 1671 od strony miasta wzniesiona pierwsza drewniana kaplica, po zniszczeniu przez pożar w r. 1711 zastąpiona obecną murowaną. W r. 1764 od wsch. dobudowana dwukondygnacyjna zakrystia ufundowana przez wojewodę witebskiego Józefa Sołłohuba oraz drewniany ganek dostawiony na przedłużeniu płd. elewacji kościoła św. Teresy, zastąpiony w l. 1789-93 murowaną galerią, w r. 1830 przeszkloną. W l. 1785-87 wykonana stiukowa dekoracja wnętrza kaplicy oraz murowany ołtarz z posągami śś. Anny i Joachima. Kaplica w l. 1828-29 przebudowana w stylu klasycystycznym. Remontowana w r. 1933. Kaplica murowana, tynkowana, trzykondygnacyjna, wzniesiona na planie kwadratu o wym. 11,2 x 10,8 m, z przelotem bramnym sklepionym krzyżowo, otwartym na płd. i pn. otworami zamkniętymi łukami odcinkowymi, zwieńczona wysoką pełną attyką dekorowaną fryzem z ornamentem okuciowym. Elewacja płd. dekorowana kolistymi otworami w wydatnych tynkowych opaskach. Elewacja pn. poprzedzona budynkiem kaplicznym o trójosiowej fasadzie zwieńczonej trójkątnym szczytem z sygnaturką. Wewnątrz obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej z 1 ćw. w. XVII.

Bilbiografia

• Kałamajska-Saeed M., Ostra Brama w Wilnie, Warszawa 1990
• Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005 s. 133-139
• Jamski P., Wilno, Kraków b.d.