Kościół pw. Św. Zofii i klasztor Dominikanów

Ufundowane w r. 1635 przez Zofię Magdalenę z Łoknickich Buchowiecką, obok kościoła szpitalnego Św. Ducha, niedaleko klasztoru Augustianów. Kościół w stanie surowym ukończony w r. 1647, zasklepiony przed r. 1657, konsekrowany w r. 1693, choć prace budowlane trwały do r. 1695, klasztor jako niewykończony odnotowany jeszcze w r. 1798. Kościół murowany, na rzucie prostokąta, jednonawowy, z parą kaplic tworzących pseudotransept, z węższym, prosto zamkniętym prezbiterium. Fasada prosta, ze spływami wolutowymi i wklęsło-wypukłym zwieńczeniem. W jednym z ołtarzy obraz Matki Boskiej Różańcowej w srebrnej sukience z licznymi wotami. W r. 1801 podczas pożaru miasta spłonął dach kościoła, kolejny pożar od uderzenia pioruna w r. 1815. W r. 1830 kościół tymczasowo pełnił funkcję parafialnego, wobec czego zakupiono 3 ołtarze z zamkniętego kościoła Brygidek. Po ukończeniu adaptacji miasta na twierdze kościół tymczasowo pełnił funkcję parafialnego, po ukończeniu nowego kościoła parafialnego w r. 1848 został rozebrany.

Bilbiografia

• Zgliński, M., Zarys dziejów i urbanistyki Brześcia oraz rysy historyczne jego nieistniejących kościołów i klasztorów rzymskokatolickich, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, red. M. Zgliński, t. 1, Kraków 2013 17-68
• Piramidowicz, D., Feniks świata litewskiego. Fundacje i inicjatywy artystyczne Kazimierza Leona Sapiehy (1609-1656), Warszawa 2012
• Kałamajska-Saeed, M., O jedności regionu kulturowego, czyli o wyższości sztuki nad polityką, [w:] Sztuka kresów wschodnich, t. 3, red. J.K. Ostrowski, Kraków 1998 131-151
• Bernatowicz, T., Rola Lublina w architekturze sakralnej Wielkiego Księstwa Litewskiego w XVI-XVII wieku, [w:] Sztuka ziem wschodnich Rzeczypospolitej XVI-XVIII w., red. J. Lileyko, Lublin 2000 15-36