Kościół pw. Św. Trójcy i klasztor Augustianów

Placówka zakonna ufundowana w r. 1380 jako pierwsza misja zakonna łacińska w Brześciu. Pierwotnie należał do prowincji Niemieckiej, od r. 1546 w nowo utworzonej prowincji polskiej. Od r. 1628 w klasztorze prowadzony nowicjat dla kandydatów na zakonników pochodzących z Litwy. Pierwotny klasztor ulokowany za miastem, na wyspie. Ok. połowy w. XVII przeniesiony i umiejscowiony w pobliżu klasztoru dominikańskiego, zniszczony przez Tatarów w r. 1666. W r. 1669 klasztor i kościół przeniesione do centrum miasta, usytuowane przy rynku. Kościół przebudowano z kamienicy stojącej przy rynku, ofiarowanej na ten cel w r. 1683 przez kanonika płockiego, konsekrowana w r. 1686. Murowana, na rzucie prostokąta, przekryta drewnianym stropem. Do fasady na osi przylegała wieża-dzwonnica, z kruchtą w przyziemiu. Wnętrze salowe. Klasztor dwuskrzydłowy, na rzucie litery L. W r. 1801 kościół i klasztor spłonął, pozostały tylko mury. Podczas gromadzenia środków na odbudowę nabożeństwa odprawiane w zakrystii, która jako sklepiona przetrwała pożar wraz z paramentami. Po odbudowie kościół padł ofiarą wielkiego pożaru miasta w r. 1808, tuż przed ponowną konsekracją. Kolejny remont ukończony w r. 1814, we wnętrzu dominował iluzjonistycznie malowany ołtarz główny. Podczas przebudowy miasta na twierdzę kościół i klasztor zostały przekształcone na rezydencję cesarską, następnie przekazane na pomieszczenia Komitetu Inżynierów Twierdzy.

Bilbiografia

• Zgliński, M., Kościół garnizonowy p.w. Św. Kazimierza Królewicza w Brześciu, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, red. M. Zgliński, t. 1, Kraków 2013 105-119
• Zgliński, M., Zarys dziejów i urbanistyki Brześcia oraz rysy historyczne jego nieistniejących kościołów i klasztorów rzymskokatolickich, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, red. M. Zgliński, t. 1, Kraków 2013 17-68