Kościół pw. św. Jerzego i klasztor dominikanów
Zabiały (Wołyńce) (Валынцы), rejon wierchniedźwiński, obwód witebski, Białoruś
Klasztor dominikanów założony przez wojskiego połockiego Jerzego Szczyta i Annę z Hłasków w pocz. w. XVIII. Murowany kościół budowany na miejscu drewnianego w l. 1741-42 i po 1759 (architekt Jan Krzysztof Glaubitz), konsekrowany w 1756. Bogaty wystrój z 10 ołtarzami wykonany przez sztukatora sprowadzonego z Wilna za przeoratu ks. Ludwika Hryncewicza (1759-1764). Teleskopowe wieże oraz kruchta zbudowane w l. 1764-66. W 1910 przeprowadzony remont generalny. Kościół mocno zniszczony podczas wojny. Zburzony ok. 1950. Dwuwieżowa bazylika o poligonalnym zamknięciu prezbiterium z wysokim attykowym szczytem. Niskie nawy boczne o dwuprzęsłowych kaplicach znaczących w planie świątyni rzut łacińskiego krzyża. Dwukondygnacyjna fasada o wysokich ażurowych górnych kondygnacjach wież poprzedzona prostokątną kruchtą przykrytą kopułowym dachem. Kulisowo ustawione ołtarze flankujące okazałe tabernakulum, wydzielające chór zakonny, ponad którym wysoka główna nastawa z wielkim krucyfiksem. W ołtarzu bocznym cudowny obraz Matki Boskiej Różańcowej. Klasztor 1756-1764, murowany w kwadrat, piętrowy, połączony galerią z kościołem.
Artyści i rzemieślnicy
Bilbiografia
- Boberski W., Jamski P., materiały własne
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 14, Warszawa 1895 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV) s. 179
- Katalog kościołów i duchowieństwa łacińskich diecezji kresowych (1798-1939), cz. I/5, Spis kościołów i duchowieństwa archidiecezji mohylewskiej w Rosji (1923, 1925-1932), opr. J. Szczepaniak, Kraków 2013 152-153
- Miławicki OP, M., Dominikanie na kresach wschodnich Rzeczypospolitej Obojga Narodów (teren dzisiejszej Białorusi), „Folia Historica Cracoviensia”, t. 20, 2014 95-153
- Szczepaniak, J., Zniszczone kościoły i klasztory na terenie dzisiejszej diecezji witebskiej [w:] Ziemia powstająca z popiołów. Wyprawa studencka na Wschodnią Białoruś i Smoleńszczyznę 20-28 sierpnia 2001 oraz 20-24 sierpnia 2002 r., Kraków: Parafia p.w. św. Mikołaja w Czulicach 2002 157
- Szczepaniak, J., Łaskami słynące obrazy Najświętszej Maryi Panny na wschodniej Białorusi [w:] Ziemia powstająca z popiołów. Wyprawa studencka na Wschodnią Białoruś i Smoleńszczyznę 20-28 sierpnia 2001 oraz 20-24 sierpnia 2002 r., Kraków: Parafia p.w. św. Mikołaja w Czulicach 2002 192
- Żyskar F.J., Nasze kościoły. Opis ilustrowany wszystkich kościołów i parafji znajdujących się na obszarach dawnej Polski i ziemiach przyległych, t. 1, Archidjecezja mohylowska, z. 24, Dekanat drysko-siebieski, Warszawa-Petersburg 1913 1-4