Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Św.

Janów Poleski (Іванава), rejon janowski, obwód brzeski, Białoruś

16.05.1657 w mieście poniósł męczeńską śmierć misjonarz jezuicki Andrzej Bobola, a Janów od tej pory stał się ośrodkiem jego kultu, poczynając od objawień w r. 1702. Nie wiadomo kiedy erygowano parafię, prawdopodobnie w r. 1663 jako sposób upamiętnienia Boboli. Kolejny kościół zbudowany w l. 1752-54, niewielki, drewniany, jednoprzestrzenny z 3 ołtarzami. Spłonął w r. 1822 podczas pożaru miasta, zastąpiony tymczasowa kaplicą. Obecny klasycystyczny kościół wzniesiony w l. 1842-52, murowany, tynkowany, na rzucie prostokąta, jednoprzestrzenny. Fasada z wielkim porządkiem, zwieńczona schodkowym szczytem. W r. 1926 sprowadzono do kościoła relikwie św. Andrzeja Boboli. W r. 1948 kościół zamknięto, relikwie przekazano do katedry w Pińsku, od r. 1950 użytkowany jako magazyn zboża, dom kultury, następnie zdewastowany. Zwrócony wiernym w r. 1995, gruntownie wyremontowany po r. 2000.

Bilbiografia

  • Kolendo-Korczak, K., Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża Św. w Janowie Poleskim, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, red. D. Piramidowicz, t. 3, Kraków 2016 275-291
  • Michalczyk, Z., Kościół p.w. Św. Stanisława Biskupa Męczennika i kolegium Jezuitów w Pińsku, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, red. D. Piramidowicz, t. 3, Kraków 2016 33-113
  • Lewkowska A., Lewkowski J., Walczak W., Zabytkowe cmentarze na kresach wschodnich drugiej Rzeczypospolitej. Województwo nowogródzkie, Warszawa 2008
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, t. 3, Warszawa 1882 (http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III) 442
  • Katalog kościołów i duchowieństwa łacińskich diecezji kresowych (1798-1939), cz. V, t. 2: Spis kościołów i duchowieństwa diecezji pińskiej (1929-1939). Kościoły parafialne, filialne i kaplice. Duchowieństwo parafialne, oprac. M. Hałaburda, Kraków 2014 127-131