Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najśw. Marii Panny

Żołudek (Жалудок), rejon szczuczyński, obwód grodzieński, Białoruś

Parafia erygowana zapewne wraz z kościołem fundacji Kazimierza Jagiellończyka w r. 1490. Zniszczony w r. 1506 przez Tatarów, kolejny spalony przez wojska moskiewskie. Kolejny konsekrowany w r. 1671, odnowiony w r. 1720 wraz z sprawieniem nowego, rzeźbiarskiego ołtarza głównego i 3 bocznych. Kolejny kościół wzniesiony w r. 1748. Drewniany, na rzucie krzyża. Fasada dwuwieżowa. Stopniowo popadał w ruinę, ostatnia wzmianka z r. 1849. Zapewne rozebrany po ukończeniu pokarmelitańskiej świątyni. Murowany kościół pierwotnie przeznaczony dla karmelitów rozpoczęto w r. 1825, po kasacie zakonu i przedłużającej się budowie dokończono w r. 1853 jako parafialny, wg proj. arch. Karola Podczaszyńskiego z r. 1828. Klasycystyczny, murowany, z cegły i polnego kamienia łamanego, z tynkowanymi podziałami, jednonawowy, na rzucie krzyża, z prezbiterium zamkniętym apsydą. Fasada zwieńczona trójkątnym tympanonem, poprzedzona kolumnowym portykiem, zwieńczonym trójkątnie. Wyposażenie częściowo przeniesione ze starego kościoła. Remontowany w r. 1926 wg proj. arch. Edwarda Kuleszy wraz z uzupełnieniem wyposażenia. Kościół zamknięty w r. 1950, zwrócony już w r. 1955. Po remoncie w r. 1999 w bardzo dobrym stanie.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Kałamajska-Saeed, M., Kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia Najśw. Marii Panny w Żołudku, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. III: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa wileńskiego, red. M. Kałamajska-Saeed, t. 3, Kraków 2010 179-229
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 13, Warszawa 1893 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII) 827
  • Alexandrowicz S., Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy od XV do połowy XVII wieku, „Acta Baltico-Slavica”, 7, 1970 47-108
  • Aftanazy R., Dzieje Rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, t. 4, Województwo wileńskie, Wrocław-Warszawa-Kraków 1993 469-473