Kościół parafialny pw. Św. Trójcy

Wołczyn (Воўчын), rejon kamieniecki, obwód brzeski, Białoruś

Parafia erygowana w r. 1639, skasowana po upadku powstania styczniowego, reaktywowana w r. 1918. W r. 1700 kościół był drewniany, z 3 prostymi ołtarzami i tylko niezbędnymi sprzętami. Zrujnowany zapewne podczas wojny północnej, w r. 1727 bez dachu, zamków i posadzki. Ok. 1727 Poniatowscy postanowili ufundować nowy kościół, jako uzupełnienie kompleksu pałacowego, ze zmianą jego miejsca. Murowany kościół konsekrowany w r. 1743, na rzucie ośmioboku z kwadratem o ściętych narożach wpisanym w krzyż grecki. Zdobiony i częściowo wyposażany w l. 1732-33, kiedy notowani rzeźbiarze Johann Eliasz Hoffmann i Johann Georg Plersch czy sztukator Michael Keister. Rzeźby na elewacji kościoła wykonał zapewne Johann Chrisostom Redler. W r. 1866 kościół zamknięty, przekazany prawosławnym, przebudowany w l. 1874-76 wg proj. arch. Mikołaja Aleksandrowicza Chersońskiego. W r. 1918/19 zwrócony katolikom, w stanie ruiny, przystosowany do kultu, z powodu braku funduszy zwlekano z remontem. W r. 1933 malowany zewnątrz i wewnątrz. Remont kościoła przeprowadzony w związku z sprowadzeniem szczątków Stanisława Augusta Poniatowskiego z Leningradu. Po wojnie kościół splądrowany przez Rosjan, przeznaczony na magazyn paliw pędnych dla wojska, następnie nawozów sztucznych i chemicznych kołchozu. Nieprzebudowany po wojnie, w stanie ruiny w r. 2007 odzyskany przez katolików. Od tego czasu trwają prace rekonstrukcyjne i remontowe.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Oleńska, A., Kościół parafialny p.w. Św. Trójcy w Wołczynie, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. V: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa brzeskolitewskiego, red. M. Zgliński, t. 1, Kraków 2013 167-231
  • Oleńska, A., Osiemnastowieczne rezydencje w Wołczynie i Jabłonowie jako manifestacja właścicieli w Wielkim Księstwie Litewskim, [w:] Socialinių tapatumų reprezentacijos. Lietuvos Sidžiosios Kunigaikštystės kultūroje, Dailės Istorijos Studijos, 4, Vilnius 2010 468-491
  • Guttmejer, K., Kościół Świętej Trójcy w Wołczynie. Próba określenia inspiracji architektonicznej i autorstwa, [w:] Sztuk ziem wschodnich Rzeczypospolitej XVI-XVIII w., red. J. Lileyko, Lublin 2000 515-525
  • Wątroba, P., Pierre’a Ricauda dr Tirregaille’a nieznany plan założenia pałacowo-parkowego księżnej Eleonory Michałowej Czartoryskiej w Wołczynie, „Ikonotheka”, 2000 (14) 45-46
  • Katalog kościołów i duchowieństwa łacińskich diecezji kresowych (1798-1939), cz. V, t. 2: Spis kościołów i duchowieństwa diecezji pińskiej (1929-1939). Kościoły parafialne, filialne i kaplice. Duchowieństwo parafialne, oprac. M. Hałaburda, Kraków 2014 379-380