Kościół parafialny pw. Św. Mikołaja Biskupa

Gieranony (Gieranojny, Gieranony Murowane) (Геранёны ), rejon iwiejski, obwód grodzieński, Białoruś

Parafia erygowana prawdopodobnie wraz z murowanym kościołem fundacji Marcina Gasztołda w r. 1471. Od r. 1519 istniał murowany kościół fundacji Olbrachta Gasztołda w bezpośrednim sąsiedztwie zamku. Spustoszony przez wojska moskiewskie, w l. 1674-76 wzmiankowany jako bez dachu, nabożeństwa odprawiane w tymczasowej kaplicy. Kościół poważnie uszkodzony podczas pożary w r. 1779 (spalone całkowicie wyposażenie), odrestaurowany. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Chrystusa Antokolskiego, uznany za cudowny, pochodzący wg tradycji z kaplicy cmentarnej w zaścianku Koczany. Murowany, tynkowany, na rzucie zbliżonym do kwadratu, z mniejszym prezbiterium zamkniętym trójbocznie, flankowanym kaplicą i zakrystią. Fasada prosta, z płaskim, wysokim zwieńczeniem imitującym wieżę, poprzedzona kwadratową kruchtą. Wielokrotnie remontowany. W r. 1909 zatwierdzono plany znacznej rozbudowy wykonane przez arch. Antoniego Filipowicza-Dubowika, niezrealizowane. Zapewne ok. r. 1930 wykorzystano te plany do wykonania neobarokowej dekoracji elewacji kaplicy i zakrystii przy kościele.

Artyści i rzemieślnicy

Bilbiografia

  • Kolendo-Korczakowa, K., Kościół parafialny p.w. Św. Mikołaja Biskupa w Gieranonach, [w:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, red. J. K. Ostrowski, cz. III: Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa wileńskiego, red. M. Kałamajska-Saeed, t. 1, Kraków 2005 25-65
  • Encyklopedia Ziemi Wileńskiej, t. 1: Wileński słownik biograficzny, Bydgoszcz 2002
  • Laucevičius, E., Vitauskienė, B. R., Lietuvos ausakalystė XV-XIX amžius, Vilnius 2001