Kościół parafialny p.w. Podwyższenia Krzyża Św. i klasztor Bernardynów
Cudnów (Чуднів), rejon cudnowski, obwód żytomierski, Ukraina
Placówka erygowana w r. 1782, wcześniej o statusie rezydencji. Pierwszy kościół miał pochodzić z w. XV. Drewniana budowlę odnowił w r. 1729 Paweł Karol Sanguszko. Murowany kościół znany z akwarel Napoleona Ordy zbudowany w. 1760 prawdopodobnie przy udziale architekta Sanguszków Paolo Antonio Fontany, z fundacji sufragana kijowskiego Antoniego Gorczyńskiego. Murowany, trójnawowy, bazylikowy, czteroprzęsłowy, z trójkondygnacyjna fasadą najprawdopodobniej założona na lekkim łuku wklęsłym z fantazyjnym wklęsło-wypukłym szczytem. Klasztor skasowany w r. 1832, kościół przeznaczony na parafialny. Zamknięty przez władze sowieckie w r. 1924, następnie kościół niemal całkowicie rozebrany. Pod koniec l. 90. w. XX po powrocie bernardynów do miasta kościół i klasztor zbudowano na nowo.
Artyści i rzemieślnicy
- Fontana Paolo Antonio (1696-1765), architekt
- Orda Napoleon Mateusz Tadeusz (1807-1883), rysownik, malarz, pianista i kompozytor
Bilbiografia
- Skrabski J., Paolo Fontana. Nadworny architekt Sanguszków, Tarnów 2007 129-131
- Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych, red. H.E. Wyczawski OFM, Kalwaria Zebrzydowska 1985 41-42
- Katalog kościołów i duchowieństwa łacińskich diecezji kresowych (1798-1939), cz. VII/4, *Katalog kościołów oraz duchowieństwa diecezjalnego i zakonnego diecezji łuckiej i żytomierskiej (1920-1921, 1923, 1925), opr. J. Szczepaniak, Kraków 2014 107-108
- Kowalczyk J., Świątynie późnobarokowe na kresach. Kościoły i klasztory w diecezjach na Rusi Koronnej, Warszawa 2006 137, 147, 160-161, 165, 180, 184