Kościół p.w. św. Michała Archanioła

Pierwszy drewniany kościół w Szumsku fundowany w l. 1696-7 przez Michała Rafała i Halszkę ze Stachowskich Szumskich, przy kościele zbudowany drewniany klasztor dominikanów. W l. 1767-89 wzniesiony istniejący do dziś barokowy kościół fundacji Wawrzyńca i Ludwiki z Koszczyców Szumskich, wg proj. arch. Tommaso Russelli'ego, przy współpracy arch. Augustyna Kossakowskiego (autor proj. fasady i dwóch ołtarzy bocznych). W pocz. XIX w. zdewastowany, w 1839 r. ukończona budowa klasztoru. Kościół przekształcony na cerkiew w 1866 r., zwrócony katolikom po I wojnie światowej. Kościół usytuowany w centralnej części miasteczka. Orientowany. W stylu późnego baroku. Murowany, tynkowany, wzniesiony na planie prostokąta jako trójnawowa bazylika o 6-przęsłowym korpusie, połączona od pn. przez zakrystię z murowanym klasztorem dominikanów. Pod prezbiterium i zakrystiami krypty. Szeroka parawanowa fasada na rzucie odcinka łuku, trójosiowa, dwukondygnacyjna, z trójkątnym frontonem w zwieńczeniu, rozczłonkowana pilastrami. Wejście ujęte szerokim trójosiowym przyściennym portykiem o czterech kolumnach dźwigających trójkątny szczyt; między kolumnami nisze. W bocznych osiach dolnej kondygnacji nisze, w zwieńczeniu odcinki ażurowych attyk. W niszach figury świętych dominikańskich. We wnętrzu polichromie, m.in. barokowy, iluzjonistyczny ołtarz główny.

Artyści i rzemieślnicy

• Russelli (Rousell) Tommaso, architekt
• Kossakowski August (1737-1803) , architekt

Bilbiografia

• Paliušytė A., Vaišvilaitė I, Vadovas po Lietuvos Didžiąją Kunigaikštystę, Vilnius 2012 s. 136-7
• Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 12, Warszawa 1892 (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/) s. 76
• https://kvr.kpd.lt/#/static-heritage-detail/9D11ED37-A447-4E9B-AC03-2979F13D9E7F [dostęp: 27.05.2021]