Kościół kanoników laterańskich pw. śś. Piotra i Pawła na Antokolu
Wilno (Vilnius), rejon wileński, obwód wileński, Litwa
Usytuowany przy ul. Antokolskiej 1. Parafia św. Piotra na Antokolu powołana na przełomie w. XV i XVI. W r. 1594 pożar pierwszego drewnianego kościoła, w l. 1609-16 budowa kolejnego drewnianego z inicjatywy ks. Piotra Korkonosa. Przybycie kanoników laterańskich w r. 1625, w 1638 budowa klasztoru. 1655-61 zniszczenie kościoła w czasie najazdu moskiewskiego. W r. 1667 wykopanie fundamentów pod budowę murowanej świątyni z fundacji wielkiego hetmana litewskiego i wojewody wileńskiego Michała Kazimierza Paca, prowadzonej pod kierownictwem Jana Zaora (do 1672) i Giovanniego Battisty Fredianiego (po 1672). Wmurowanie kamienia węgielnego w r. 1668, 1671 przekrycie sklepieniem kaplic, 1673 ustawienie figur na fasadzie, 1676 ukończenie kopuły. W r. 1676 początek budowy klasztoru, połączonego z kościołem zadaszona galerią na arkadach. W l. 1677-86 wykonanie bogatej stiukowej dekoracji wnętrza przez G.M. Galli i G.P. Pertiego. 1682 dekoracja sztukatorska i freski (M. Altomonte) w obu zakrystiach. W l. 1700-2 wyk. stiukowych ołtarzy w ramionach transeptu (A.S. Capone i J. Pensa). Restauracja wnętrza w l. 1801-4 przez G.D. Berettiego i M. Piani. Kasata zakonu w r. 1864. Zakup organów i nowego żyrandola w kształcie łodzi w l. 1901-5 z inicjatywy ostatniego z zakonników Franciszka Zawadzkiego. Kościół barokowy. Murowany, tynkowany, założony na planie krzyża łacińskiego z transeptem i kopułą. Korpus trójprzęsłowy, z wysoką nawą opatrzoną rzędami kaplic po bokach, połączonych ze sobą wąskimi przejściami. Fasada trójosiowa, dwuwieżowa, rozczłonkowana kolumnami. Wnętrze pokryte stiukowymi rzeźbami o bogatym i wielowątkowym programie ideowym.
Artyści i rzemieślnicy
- Zaor Jan, architek i budowniczy
- Frediani Giovanni Battista (zm. 1703), inżynier wojskowy, architekt
- Perti Giovanni Pietro (1648-1714), sztukator
- Galli Giovanni Maria, sztukator
- Beretti Giovanni Domenico, architekt
- Piano Mikołaj, architekt
- Capone Andrea Sancti, sztukator?
- Pensa Jan (ur. 1716), architekt
- Altomonte Martin (1657-1745), malarz
Bilbiografia
- Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005 s. 95-100
- Jamski P., Wilno, Kraków b.d. s. 50-51
- Czyż A.S., Kościół świętych Piotra i Pawła na Antokolu w Wilnie, Wrocław - Warszawa - Kraków 2008
- Kowalczyk J., Świątynie późnobarokowe na kresach. Kościoły i klasztory w diecezjach na Rusi Koronnej, Warszawa 2006 116
Fotografie 1/52
1. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 5 4 
2. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 1 6 
3. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 1 5 
4. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 1 1 
5. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 021 1 3 
6. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 021 1 2 
7. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 014 5 6 
8. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (2004) - IHSUJ JKO F 2004 106 4 2 
9. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 5 6 
10. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 5 3 
11. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 5 5 
12. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 5 2 
13. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. J Ostrowski (1989) - IHSUJ JKO F 1989 020 5 1 
14. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018366 
15. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018365 
16. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018367 
17. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018368 
18. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018369 
19. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018370 
20. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. nn (prawd 1909) - IHSUJ P 018359 
21. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. nn (1909) - IHSUJ P 018360 
22. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (1915) - IHSUJ P 018361 
23. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018362 
24. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018363 
25. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018364 
26. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018354 
27. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018355 
28. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018356 
29. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. nn (przed 1939) - IHSUJ P 018357 
30. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. nn (prawd 1909) - IHSUJ P 018358 
31. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1925) - IHSUJ P 018349 
32. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Czechowicz (przed 1900) - IHSUJ P 018350 
33. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. prawd A Bochnak (prawd 1926) - IHSUJ P 018350 
34. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Czechowicz (przed 1900) - IHSUJ P 018351 
35. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (1915) - IHSUJ P 018352 
36. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. A Bochnak (prawd 1926) - IHSUJ P 018378 
37. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (1913) - IHSUJ P 018377 
38. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. W Zahorski (1899) - IHSUJ P 018379 
39. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. nn (przed 1900) - IHSUJ P 018380 
40. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018371 
41. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018372 
42. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018373 
43. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018374 
44. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018375 
45. Kościół św Piotra i Pawła na Antokolu, WILNO. fot. J Bułhak (przed 1915) - IHSUJ P 018376 
46. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. S. Fleury (ok 1905) - IS PAN BR0000005900 
47. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. NN (1919) - IS PAN BR0000005899 
48. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. S. Fleury (ok 1905) - IS PAN BR0000005901 
49. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. S. Fleury (ok 1905) - IS PAN BR0000005902 
50. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. Z Kalinowski (1911) - IS PAN BR0000005904 
51. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. S. Fleury (ok 1905) - IS PAN BR0000005903 
52. Kościół śś Piotra i Pawła, WILNO. fot. NN (1919) - IS PAN B0000008480