Kościół jezuitów p.w. św. Michała Archanioła

Misja jezuitów ufundowana w 1614 przez Zygmunta III zniszczona w czasie moskiewskiego potopu. W 1690 ponownie fundowana z inicjatywy podstarosty mścisławskiego Józefa Hołyńskiego. W 1711 awansowała do rangi rezydencji, która w 1779 otrzymała status kolegium. Parafia od 1775. Kościół zbudowany w l. 1730-49 (z przerwami, konsekrowany 1752, zewnątrz nadal nieukończony) pod kier. Benedykta Mezmera SJ i Franciszka Ignacego Biermana SJ (stolarza). Ozdobiony polichromią i siedmioma fałszmarmurowymi (stiukowymi?) ołtarzami. Po usunięciu jezuitów (1820), w 1832 przebudowany na prawosławny sobór św. Mikołaja (rozebranie wieże, skrzyżowanie naw zwieńczone drewnianą kopułą). Od 1998 remontowany z przeznaczeniem na muzeum. Piętrowe gmachy kolegium zbudowane w l. 1764 i 1779-96, budynki konwiktu szlacheckiego ok. 1785; po r. 2000 mieszczące internat oraz szkołę dla głuchoniemych. Kościół murowany w typie bazyliki z transeptem i półkoliście zamkniętym prezbiterium. Płaska fasada poprzedzona kruchtą zwrócona w stronę rynku.

Artyści i rzemieślnicy

• Mezmer (Mösmer) Benedykt SJ (1712-1757), budowniczy
• Bierman Franciszek Ignacy SJ, budowniczy

Bilbiografia

• Boberski W., Jamski P., materiały własne
• https://radzima.org/pl/object/2743.html [dostęp 23.03.2018]
• Żyskar F.J., Nasze kościoły. Opis ilustrowany wszystkich kościołów i parafji znajdujących się na obszarach dawnej Polski i ziemiach przyległych, t. 1, Archidjecezja mohylowska, z. 6, Dekanat klimowicko-mścisławski, dekanat czerykowo-czausowski,Warszawa-Petersburg 1913 4