Klasztor franciszkanów przy kościele pw. Wniebowzięcia NMP

Usytuowany przy ul. Trockiej 9. Franciszkanie sprowadzeni do Wilna w r. 1322, za czasów Giedymina. Pierwotnie klasztor wzniesiony poza murami miasta, po zniszczeniu przez Krzyżaków w r. 1390 zbudowany nowy na obecnym miejscu wraz z kościołem konsekrowanym w r. 1421. W XVI w. w klasztorze przechowywany jeden z najliczniejszych księgozbiorów na Litwie, w w. XVII założona drukarnia (przez O. Jakuba Franciszka Dłuskiego). Klasztor wraz z kościołem niszczony w pożarach w r. 1737 i 1748, odbudowywany w obecnym kształcie. W r. 1864 klasztor skonfiskowany przez władze, przerobiony na magazyn archiwum, później mieszczący lombard oraz szereg instytucji społeczno-charytatywnych, założonych przez filantropa Józefa Montwiłła. Po odzyskaniu niepodległości w r. 1918 zwrócony Kościołowi, remontowany, ostatecznie zwrócony zakonowi franciszkanów w r. 1938. W r. 1948 ponownie odebrany przez władze komunistyczne, zamieniony na magazyn i archiwum dokumentacji radzieckich służb bezpieczeństwa. W r. 1998 zwrócony franciszkanom, od tego czasu remontowany. Klasztor murowany z cegły, tynkowany, założony na rzucie czworoboku, połączony od pn. z kościołem skrzydłem - łącznikiem. Budynki dwukondygnacyjne, kryte dachami dwuspadowymi pokrytymi dachówką. Elewacje skrzydła zach. i płd. gładkie, okna prostokątne lub zamknięte łukiem odcinkowym. Elewacja skrzydła wsch. rozczłonkowana bliźniaczymi pilastrami w wielkim porządku, zwieńczona belkowaniem, w dolnej kondygnacji zachowane okna o gotyckim, ostrołukowym wyroju. Elewacja pn. o podobnej artykulacji, z oknami zamkniętymi łukiem wklęsło-wypukłym; trzy skrajne osie zach. wysunięte, o zaokrąglonych narożach, zwieńczone szczytem, z wejściem głównym dostępnymi dwoma biegami schodów.

Bilbiografia

• Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005 s. 109-111
• http://www.franciszkanie.gdansk.pl/2011/02/09/historia-wilenskiego-klasztoru/ [dostęp: 08.10.2019]