Klasztor bonifratrów przy kościele pw. Św. Krzyża

Bonifratrzy sprowadzeni do Wilna przez bpa Abrahama Woynę w r. 1635, osadzeni w drewnianym domu w biskupim ogrodzie przy murowanej kaplicy Św. Krzyża wzniesionej przez Pawła księcia Holszańskiego w 1543 i przy murowanym domu dla księży emerytów, fundowanym w 1618 przez bpa Eustachego Wołłowicza. Wkrótce w domu dla księży założony szpital, a r. 1664 wzniesiony nowy murowany dom dla chorych księży: budynki dwukondygnacyjne, na rzucie litery L, z infirmerią na parterze, połączoną z kościołem na wys. kruchty, mieszczącą sklepioną kapliczkę z ołtarzem Matki Boskiej Bolesnej, dalej przechodzącą w refektarz i kuchnię. W kon. w. XVIII klasztor otoczony ogrodami, posiadający dwa sady jabłoniowe. W r. 1843 klasztor zamknięty przez władze, zajęty na szpital psychiatryczny, funkcjonujący tu do r. 1903. W r. 1924 odzyskany przez bonifratrów, przeznaczony na schronisko dla starców i jadłodajnię. Po II wojnie światowej ponownie odebrany, zamieniony na mieszkania. W r. 1995 zespół klasztorny wraz z kościołem przekazany siostrom niepokalankom. Remontowany. Klasztor usytuowany przy pl. Simona Daukantasa 1, od płd. przylegający do skrajnego chórowego przęsła kościoła Św. Krzyża. Murowany z cegły, tynkowany, założony na planie litery L, dwukondygnacyjny, kryty dachami dwuspadowymi. W skrzydle pn. zachowana gotycka kaplica z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. Elewacje gładkie; w pn. elewacji skrzydła pn. zamurowany wysoki portal z półkoliście zamkniętym otworem wejściowym, zwieńczony trójkątnym naczółkiem.

Bilbiografia

• Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005 s. 129-131
• Drema Vladas, Vilniaus Bažnyčios, Vilnius 2007 s. 205-238