Klasztor bazylianów przy cerkwi pw. Św. Trójcy

Pierwsza drewniana cerkiew prawosławna wzniesiona w r. 1374 przez Juliannę Twerską na miejscu męczeńskiej śmierci Trzech męczenników wileńskich. W r. 1391 przy cerkwi odnotowany monaster. Nowy monaster (skrzydło od płd. i zach.) fundowany przez księcia Konstantego Ostrogskiego w r. 1514 wraz z cerkwią i dzwonnicą W r. 1609 kompleks budynków Św. Trójcy przekazany bazylianom, wkrótce po tym przy klasztorze założony nowicjat, drukarnia i seminarium. W r. 1748 i 1760 pożar budynków bazyliańskich, od 1761 odbudowa wg proj. Jana Krzysztofa Glaubitza: m.in. wzniesiona brama z kaplicą nad przejazdem. Klasztor w 1823 opisywany jako dwuskrzydłowy, czteropiętrowy, z górnym piętrem niewykończonym, z wejściem w skrajnej osi skrzydła zachodniego. W r. 1812 klasztor bazylianów skasowany, w nieukończonym skrzydle zach. w r. 1823 urządzone więzienie. W r. 1839 cerkiew i budynki klasztorne zajęte przez kościół prawosławny, w odnowionym i częściowo przebudowanym klasztorze urządzone seminarium (arch. Mikołaj Czagin). W r. 1919 cerkiew w rękach katolików. W 1920 w części klasztoru założone przez Białoruskie Towarzystwo Naukowe muzeum i gimnazjum. Od 1989 kompleks zwrócony bazylianom. Klasztor wraz z cerkwią remontowany, część klasztoru przeznaczona na hotel.

Artyści i rzemieślnicy

• Glaubitz Jan Krzysztof (ok. 1700-1767), architekt
• Czagin Nikołaj Michajłowicz (1824-1909), architekt

Bilbiografia

• Wileńska architektura sakralna doby baroku. Dewastacja i restauracja, pod red. Andrei Langera, Dietmara Poppa, Marburg 2005 s. 140-146
• Jamski P., Wilno, Kraków b.d.
• Krasny P., Architektura cerkiewna na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej 1596-1914, Kraków 2003
• Drema Vladas, Vilniaus Bažnyčios, Vilnius 2007 s. 1010-1033